درمان آرتروز شانه ناشی از بالارفتن سن، آسیب غضروف و استفاده مکرر

آرتروز شانه یک بیماری است که زمانی اتفاق می‌افتد که غضروفی که در اطراف مفصل شانه قرار دارد فرسوده شده و از بین برود. این عارضه ممکن است به دلیل آسیب‌دیدگی یا دررفتگی شانه یا فرسودگی تدریجی شانه نیز اتفاق بیفتد. آرتروز شانه بیشتر در افراد بالای 50 سال ایجاد می‌شود. به دلیل استفاده اشتباه از شانه یا استفاده بیش از حد از این مفصل در طول زمان، بیشتر موارد دیده شده در دهه‌هایی بالایی عمر اتفاق می‌افتد. به هر حال آرتروز شانه ممکن است در افراد جوان‌تر نیز به دلیل آسیب‌دیدگی یا انجام عمل‌های جراحی دیده شود. این عارضه در زنان بیش از مردان اتفاق می‌افتد.

درمان آرتروز شانه به نوع آرتروزی که به آن مبتلا شده‌اید بستگی دارد. پزشک ممکن است برای شما دارو تجویز کند یا از شما بخواهد که تغییراتی در سبک زندگی خود دهید یا انجام فیزیوتراپی، ورزش درمانی برای بهبود دامنه حرکتی، تزریق در شانه، لیزر درمانی، شاک ویو تراپی را به شما توصیه کند و در صورتی که روش‌های درمانی غیرجراحی موفقیت‌آمیز نبودند شما را تحت عمل جراحی قرار دهد. هر چه سریع‌تر برای رفع درد شانه خود به پزشک مراجعه کنید، مشکل شما زودتر تشخیص داده شده و اقدامات درمانی مقتضی سریع‌تر آغاز می‌شود. آرتروز و علائم مرتبط با آن به مرور زمان وخیم‌تر می‌شود اما با انجام اقدامات درمانی به موقع و مؤثر می‌توان پیشروی بیماری را کندتر کرده و به بهبود زندگی روزمره کمک کرد.

در مرکز تخصصی طب فیزیکی و توانبخشی بیمارستان لاله انواع روش‌های مدرن برای درمان و توانبخشی عارضه آرتروز شانه و درد ناشی از آن تحت نظر دکتر محمدرضا برزگر به شما عزیزان ارائه می‌شود. برای دریافت اطلاعات بیشتر یا رزرو نوبت می‌توانید با شماره‌ 02188571079  تماس حاصل فرمایید. همچنین می‌توانید به آیدی تلگرام Lalehphysio@ مراجعه کنید.

انواع آرتروزهایی که بر شانه تأثیر می‌گذارند


تقریباً از هر 3 نفر بزرگسال 1 نفر به آرتروز مبتلا می‌شود که باعث می‌شود مفاصل او خشک شده و متورم و دردناک شوند. این یک بیماری شایع در بین افراد مسن است اما این امکان وجود دارد که افراد در هر سنی به این عارضه مبتلا شوند – حتی کودکان نیز ممکن است به آرتروز مبتلا شوند. بیش از 100 نوع آرتروز وجود دارد که در بیماران مختلف دیده می‌شود. در اینجا به برخی از آرتروزها که بر شانه اثر می‌گذارند می‌پردازیم، مفصل شانه مفصلی است که حرکات زیادی به کمک آن انجام می‌شود.

 استئو آرتریت

این نوع آرتروز یک بیماری مفصلی دیژنراتیو است که در آن غضروف محافظ استخوان فرسوده می‌شود. این نوع آرتروز شایع‌ترین بیماری مزمن مفصلی است. این بیماری به دلیل استفاده بیش از حد از مفصل ناشی از افزایش سن، ورزش یا چاقی ایجاد می‌شود.

روماتیسم مفصلی

یک بیماری مزمن شایع دیگر روماتیسم مفصلی است که زمان اتفاق می‌افتد که سیستم ایمنی بدن به پوشش مفصل حمله می‌کند. این شایع‌ترین نوع آرتروز التهابی است و علائم آن معمولاً شدیدتر از استئو آرتریت است.

آرتروز پس از حادثه

یک نوع از آرتروز، آرتروز پس از حادثه است که پس از آسیب‌دیدگی شانه ایجاد می‌شود. برخی آسیب‌دیدگی‌های شایع که این نوع آرتروز را تحریک می‌کنند شکستگی‌ها و دررفتگی‌های شانه هستند.

آرتروفی پارگی روتاتور کاف

در بیمارانی که روتاتور کاف آنها به شدت دچار پارگی شده است، روتاتور کاف پاره شده به عضله بازو متصل نیست. زمانی که این اتفاق می‌افتد، هیومرئوس ممکن است جابجا شده و شروع به سایش به آکرومیون کند بنابراین به استخوان آسیب وارد کرده و باعث ابتلا به آرتروز می‌شود.

نکروز آواسکولار

بافت استخوانی در اثر ابتلا به این بیماری به دلیل قطع جریان خون به شانه از بین می‌روند. سلول‌های استخوانی بدون خون زنده نمی‌مانند بنابراین شانه مستعد ابتلا به آرتروز و حتی تخریب می‌شود.

علت ایجاد آرتروز در مفصل شانه چیست؟


با افزایش سن احتمال ابتلا به آرتروز در شانه افزایش می‌یابد اما علل دیگری نیز وجود دارند که ربطی به سن نداشته و احتمال ابتلا به این عارضه را در شانه افزایش می‌دهند. به عنوان مثال، آسیب‌دیدگی استخوان‌ها، عضلات یا تاندون‌های شانه ممکن است باعث ابتلا به این عارضه شوند. استفاده بیش از حد از شانه، ابتلا به بیماری‌های خودایمنی، استفاده از استروئیدها و بیماری‌های مرتبط احتمال ابتلا به آرتروز شانه را افزایش می‌دهند.

بیماری‌هایی که بر آرتروز شانه اثر می‌گذارند

علاوه بر 5 نوع آرتروزی که بر مفصل شانه اثر می‌گذارند، بیماری‌های دیگری نیز وجود دارند که آرتروز شانه را تشدید کرده و عوارض آن را افزایش می‌دهند. این بیماری‌ها عبارتند از آرتروز جوانی، نقرس، شبه نقرس، آرتروز انفعالی، لوپوس، آرتروز عفونی، پلی میوزیت، درماتومیوزیت، پلی میالوژی روماتیسمی، استئونکروز، بیماری لیم. بیمارهای دیگر مانند سنگ‌های صفراوی، آبسه کبد، آنژین یا حملات قلبی یا حاملگی اکتوپتی نیز ممکن است درد و تورم موجود در شانه را تشدید کنند.

 نشانه‌های ابتلا به این عارضه چیست؟


همانند مفاصل دیگر، شایع‌ترین علامت ابتلا به آرتروز در شانه، درد همراه با انجام فعالیت است. اگر مفصل شانه به آرتروز مبتلا شده باشد، درد در پشت شانه احساس شده و ممکن است با تغییرات آب و هوایی تشدید شود. درد ناشی از ابتلا به آرتروز در مفصل آکرومیوکلاویکلار در جلوی شانه احساس می‌شود. افراد مبتلا به روماتیسم مفصلی که هر دو شانه آنها آسیب دیده است ممکن است درد را در همه نقاط احساس کنند.

ممکن است درد در هنگام استراحت بروز کرده و حتی خواب فرد را مختل کند. با فرسایش مفصل، مفصل خشک شده، دامنه حرکتی آن کاهش یافته و فعالیت‌ها محدود می‌شوند و غالباً باعث اختلال در انجام وظایف بسیار معمول هر روزه مانند لباس پوشیدن، برداشتن اشیا و حتی بهداشت فردی می‌شوند. با کاهش حرکات مفصلی، کارهایی مانند رانندگی کردن، فعالیت‌های ورزشی، کارهای خانه و حتی نوشتن و کار به کامپیوتر ممکن است با دشواری انجام می‌شوند. درد متناوباً در پشت شانه احساس شده اما معمولاً در همه جهات از زیر بازو تا آرنج کشیده می‌شود.

شاید ناتوان‌کننده‌ترین علامت ابتلا به این بیماری در بیشتر افراد بی‌خوابی باشد زیرا فرد نمی‌تواند برای خوابیدن وضعیت مناسب و راحتی در طرف آسیب دیده پیدا کند.

توانایی‌های حرکتی معمولاً به شدت تحت تأثیر قرار می‌گیرند و ممکن است با صدای تق‌تق یا کرپیتوس همراه باشد که دلیل آن این است که گوی و سوکت استخوان به طور مستقیم روی هم سائیده می‌شوند.

 پزشکان چگونه ساییدگی غضروف شانه را تشخیص می‌دهند؟


پزشک ممکن است دستور انجام عکس‌برداری به وسیله اشعه ایکس را برای تعیین میزان تغییرات ایجاد شده در مفصل بدهد. با تحلیل و فرسایش غضروف، فضای بین استخوان افزایش یافته که در این عکس‌ها مشخص است. خارهای استخوانی یا کیست‌ها نیز ممکن است ایجاد شوند. آسیب‌دیدگی‌های مشخص غالباً به طور مستقیم با درد همبستگی ندارند. اگر احتمال تحلیل استخوان نیز وجود داشته باشد، سی تی اسکن (توپوگرافی کامپیوتری) نیز ممکن است انجام شود تا بتوان عکس‌های واضحی از این ناحیه گرفت.

پزشک سؤالاتی در مورد مشکلات شانه که بر زندگی شما تأثیر گذاشته‌اند و فعالیت‌هایی که انجام آنها برای شما دشوار شده است می‌پرسد. توضیح درد به تعیین بهترین برنامه درمانی برای شما کمک می‌کند. متخصص طب فیزیکی میزان حرکت شانه‌های شما را مورد ارزیابی قرار می‌دهد. هم حرکت بازو و هم حرکتی که او می‌تواند با دست شما انجام دهد مورد معاینه و بررسی قرار می‌گیرد. در این معاینه قدرت عضلانی روتاتور کاف و عضلاتی که تیغه شانه را نگه می‌دارند مورد ارزیابی قرار می‌گیرند. متخصص درمان‌های فیزیکی ممکن است وضعیت بدنی شما و چگونگی انجام برخی حرکات را بررسی کرده تا ببیند که این حرکات چگونه بر شانه شما تأثیر می‌گذارند.

 راه‌های درمان آرتروز (ساییدگی مفصل) شانه چیست؟


درمان آرتروز شانه به نوع و شدیت بیماری بستگی دارد. برخی اقدامات درمانی عبارتند از:

 درمان اولیه

  • استراحت: از فعالیت‌هایی که باعث ایجاد درد می‌شوند مانند بلند کردن اجسام سنگین یا حرکات بالای سر اجتناب کنید
  • استفاده از یخ یا گرمای مرطوب: از یخ روی مفصل شانه استفاده کنید. این یکی از سریع‌ترین روش‌های کاهش تورم، درد و التهاب است. استفاده از گرمای مرطوب ممکن است برای کاهش خشک‌شدگی مفاصل مؤثر باشد. استفاده از یخ یا گرما باید با فواصل زمانی 20 دقیقه‌ای انجام شوند. یخ و گرم نباید به طور مستقیم با پوست تماس پیدا کنند.
  • کمپرس: در زمان استفاده از یخ از فشار ملایم نیز استفاده کنید. با این کار تورم کاهش می‌یابد.
  • حرکت: در حد امکان مفصل شانه خود را حرکت دهید. با این که تمایلی به انجام این کار ندارید اما در صورت بی‌حرکت ماندن شانه علاوه بر این که حرکات برای شما دشوار می‌شود بلکه درد بیشتری ایجاد شده و شانه قادر به انجام عملکرد خود نخواهد بود.

 داروهای مسکن

در صورت نیاز، داروهای مسکن بدون نیاز به نسخه پزشک مانند استامینوفن (تایلنول)، ایبوپروفن (مانند آدویل و موترین) یا ناپروکسن (مانند آلیو) را می‌توان مصرف کرد. توصیه می‌شود که بیش از 3000 میلی‌گرم استامینوفن در روز استفاده نشود. افراد مبتلا به بیماری‌های کبدی باید قبل از مصرف استامینوفن با پزشک خود مشورت کنند.

فیزیوتراپی چگونه به بهبود علائم کمک می‌کند؟

زمانی که فرد به دلیل ابتلا به آرتروز شانه دچار درد می‌شود، اولین اقدام درمانی فیزیوتراپی است. درمان‌های زیر به کاهش درد و بهبود حرکات کمک کرده و در نتیجه می‌توان از شانه در فعالیت‌های روزمره استفاده بیشتری کرد. این اقدامات تا زمان انجام عمل‌های جراحی احتمالی ادامه می‌یابند.

  • افزایش توان برای انجام فعالیت‌های روزمره. شما می‌توانید با کمک پزشک به فعالیت‌های روزمره خود بپردازید. فقط با تغییر وضعیت بدنی می‌توان فشارهای وارده بر مفصل را کم کرده و به کاهش درد کمک کرد. وی ممکن است با مداخلات فیزیوتراپی مانند گرما درمانی و سرما درمانی به شما روش صحیح حرکات را آموزش داده و به شما کمک می‌کند که با تعدیل فعالیت‌های خود درد را کاهش دهید.
  • بهبود توانایی‌های حرکتی شانه. پزشک ممکن است روش‌هایی برای بازیابی حرکات شانه (دامنه حرکتی) را به شما توصیه نماید. کشش می‌تواند باعث کشیده شدن عضلات و رباط‌های سفت شده گردیده و وضعیت بدنی و توانایی‌های حرکتی شما را بهبود بخشد. حرکت دادن مفصل شانه به بهبود توانایی حرکتی و کاهش درد کمک می‌کند. پزشک ممکن است به آرامی شانه شما را حرکت دهد (درمان‌های دستی) تا رباط‌های در جهت طبیعی خود کشیده شوند.
  • تقویت عضلات. تقویت عضلات روتاتور کاف به کاهش اصطکاک ناشی از ساییدگی مفصل شانه روی سطوح سخت آرتروزی مفصل شانه کمک می‌کند. تقویت عضلاتی که وضعیت بدنی شما را حفظ می‌کنند به کاهش نیروهای وارده بر مفصل شانه کمک می‌کند.

لیزر درمانی

مطالعات نشان می‌دهد که لیزر درمانی در درمان روماتیسم مفصلی، تندینوپاتی و استئو آرتریت مؤثر است. بسیاری از کارشناسان بر این باورند که لیزر درمانی به کاهش درد ناشی از مشکلات مزمن مفصلی نیز کمک می‌کند. پرتو لیزر می‌تواند به طور عمقی در بافت‌ها نفوذ کرده تا فرایند بهبودی را به طور مؤثر و ایمنی تحریک کند.

  • لیزر ناحیه تحت درمان را گرم کرده تا جریان خون افزایش یابد و درد کاهش پیدا کند
  • عضلات با گرما شل می‌شوند بنابراین درد کاهش می‌یابد
  • لیزر درمانی حتی برای مفاصل نیز مفید است، به خصوص به این دلیل که باعث می‌شود نیاز بیماران به عمل جراحی روی مفاصل دردناک رفع شود.
  • لیزر واقعاً عملکردهای سلولی را تغییر می‌دهد و باعث رفع موقتی درد ناشی از آرتروز می‌شود.

شاک ویو تراپی

در شاک ویو تراپی از تأثیر شاک ویوها که بر روی ناحیه آسیب دیده و بیمار تابانده می‌شوند استفاده می‌شود. دستگاه موج را به یک موج صوتی شعاعی تبدیل می‌کند و گرما از طریق سر اپلیکاتور به عمق بافت در حدود 4 سانتی‌متری (تا 15 سانتی‌متری) ناحیه دردناک می‌رسد. با این کار میکروسیرکولاسیون و متابولیسم در محل درمان بهبود می‌یابد. امواج قادر به انحلال فیبروبلاست های کلسفیدی، تحریک تولید کلاژن و کاهش تنش در بافت بوده و اثر ضد درد دارند. به عبارت ساده، شاک ویوها بر اساس بهبود گردش خون در محل درمان و بازتولید سلول‌های آسیب دیده عمل می‌کند. تعداد فرایندهای تشخیصی و بیماری‌هایی که با کمک شاک ویو تراپی تحت درمان قرار می‌گیرند به سرعت در حال افزایش است. برای بیشتر بیماری‌ها با این روش می‌توان علت را درمان نمود اما برای برخی بیماری‌ها مانند آرتروز فقط علائم کاهش می‌یابند.

 ورزش و حرکات اصلاحی

کشش شانه برای آرتروز تفاوت عمده‌ای برای بسیاری از افراد دارد. پزشک شما را برای انجام برخی حرکات کششی راهنمایی می‌کند اما برخی از این حرکات برای افراد مبتلا به درد ناشی از ابتلا به آرتروز شانه به کار برده می‌شوند.

کشش کراس آور شانه 

در حالی که پاهای خود را به اندازه عرض شانه باز کرده‌اید بایستید، بازوی راست را به طور موازی با سطح زمین بلند کرده و آن را جلوی بدن خود قرار دهید به طوری که قسمت بالای بازو روی قفسه سینه قرار گیرد. دست چپ را روی آرنج دست راست قرار داده و آن را بیشتر به سمت بدن بکشید. این حالت را 20 ثانیه حفظ کنید. دست را عوض کرده و این حرکت را تکرار کنید.

کشش شانه با استفاده از حوله 

برای انجام این حرکت یک حوله را در دست راست خود قرار دهید. دست راست را به طور مستقیم بالا ببرید و به آرامی آن را پشت سر ببرید تا حوله روی کمر شما بیفتد. با دست چپ سر دیگر حوله را که روی کمر است بگیرید. به آرامی حوله را با دست راست به سمت بالا بکشید تا شانه چپ شما کشیده شود. این حرکت را با دست مخالف انجام دهید.

بالا بردن جانبی دست 

روی یک صندلی که پشت آن صاف است بنشینید، یک وزنه 1.5 کیلویی را در هر دست خود گرفته و بازوی خود را تا دسته صندلی پایین بیاورید. دست خود را چرخانده تا انگشت شصت شما به سمت بیرون قرار گیرد. به آرامی نفس خود را بیرون داده و دست‌ها را از دو طرف بالا ببرید، حرکت را متوقف کرده و سپس در حالت دم به آرامی دستان خود را پایین بیاورید. اگر انجام این حرکت برای شما دشوار است می‌توانید وزنه‌ها را کم کنید و دوباره این حرکت را انجام دهید.

پرس شانه

برای انجام این حرکت، روی یک صندلی که پشت آن صاف است بنشینید و در هر دست خود یک وزنه 1.5 کیلویی بگیرید و دستان خود را از دو طرف آویزان نگه دارید. بازوها خود را بالا ببرید تا قسمت بالای بازوی شما با سطح زمین موازی شود. آرنج خود را با زاویه 90 درجه خم کنید و آن را با کمک عضلات دو سر بازویی بالا ببرید، به آرامی نفس خود را بیرون داده و به آرامی دست‌های خود را بلند کنید تا آرنج‌های شما صاف شوند. سپس وزنه‌ها را در بالای سر خود به هم نزدیک کنید، مکث کوتاهی کرده و به حالت اولیه بازگردید.

عمل جراحی 

اگر درمان‌های غیرجراحی مؤثر واقع نشدند، روش‌های جراحی مورد توجه قرار می‌گیرند. همانند هر عمل جراحی دیگی، برخی خطرات و عوارض جانبی احتمالی مانند عفونت یا مشکلات ناشی از بیهوشی ممکن است اتفاق بیفتند. برخی روش‌های جراحی عبارتند از:

  • روش‌های تسکینی: هدف از انجام این عمل جراحی برطرف کردن علائم است؛ در این عمل ناحیه آسیب دیده از آرتروز ترمیم یا بازیابی نمی‌شود. این گزینه بیشتر مناسب افراد زیر 65 سال است که مشکلات غضروفی کمتری دارند یا افرادی که در دهه 20 تا 40 هستند و سال‌های فعالی را پیش رو دارند.
  • روش‌های ترمیمی، بازیابی بازسازی: جراحان در چند سال گذشته روش جدید "بازسازی بیولوژیکی" را برای افراد جوان‌تر که به آرتروز شانه مبتلا هستند و آمادگی تعویض کامل شانه را ندارند به کار می‌گیرند. پزشک و متخصص طب فیزیکی نحوه انجام این روش را به طور مفصل برای شما توضیح خواهند داد.
  • آرتروپلاستی شانه کامل: آرتروپلاستی شانه کامل یک اصطلاح پزشکی است که برای تعویض شانه به کار برده می‌شود. این بهترین روش جراحی برای افراد پیرتر مبتلا به آرتروز شانه که کیفیت استخوانی خوبی در مفصل شانه دارند و روتاتور کاف آنها دست‌نخورده می‌باشد. این عمل برای افرادی که برنامه‌ای برای انجام فعالیت‌های سنگین (کارهای بالای سر، ورزش‌های بالای سر یا بلند کردن اجسام سنگین) ندارند مناسب است.
  • عمل همی آرتروفی شانه: همی آرتروفی شانه تعویض بخشی از مفصل است. در صورتی که عضلات روتاتور کاف شانه بسیار ضعیف شده باشند یا آسیب دیده باشند و نتوانند مفصل را به حرکت در آرند از این روش استفاده می‌شود.
  • آرتروپلاستی معکوس شانه کامل: این عمل زمانی انجام می‌شود که عضلات روتاتور کاف شانه از بین رفته باشند و غیرقابل‌ترمیم باشند یا شکستگی‌های پیچیده‌ای پیدا کرده باشند
  • آرتروسکوپی: بسیاری از جراحی‌های شانه از طریق آرتروسکوپی انجام می‌شوند که روشی کم تهاجمی است. جراح برای انجام این عمل شکاف‌های کوچکی در پوست ایجاد کرده و یک ابزاری که به اندازه یک مداد است را همره با یک دوربین در مفصل قرار می‌دهد و آن را ترمیم می‌کند.

آیا می‌توان از آسیب‌دیدگی یا ابتلا به این عارضه پیشگیری کرد؟


راهی برای جلوگیری از ابتلا به آرتروز شانه وجود ندارد. شما می‌توانید با انجام فعالیت‌ها در حد متوسط، تقویت شانه و حفظ عضلات شانه در وضعیت صحیح از احتمال ابتلا به آرتروز شانه بکاهید. پزشک در تعیین ورزش‌های مفید برای حفظ سلامت شانه‌ها به شما کمک می‌کند. غذاهای سالم میل کرده و ورزش کنید تا وزن سالم شما حفظ شده و مفاصل شما سالم بمانند. از آسیب‌دیدگی مفصل شانه پیشگیری کنید تا احتمال ابتلا به آرتروز از این طریق نیز کم شود.

به این پست امتیاز دهید.
Rate this post