درمان اسپاسم(گرفتگی) عضلات ناشی از کشش نامناسب و ضعف ماهیچه ها

درمان اسپاسم(گرفتگی) عضلات ناشی از کشش نامناسب و ضعف ماهیچه ها

اسپاسم عضلانی چیست؟


به انقباض ناگهانی و غیر ارادی یک عضله ، اسپاسم عضلانی می‌گویند که بصورت ناگهانی روی می‌دهد و مدت طولانی باقی می‌ماند. گرفتگی می‌تواند هر ماهیچه تحت اختیاری (ماهیچه‌های روی استخوان) را تحت تاثیر قرار دهد. ماهیچه‌هایی که با این مشکل درگیر می‌شوند ممکن است بخشی یا تمام یک عضله یا گروهی از چندین عضله باشد. عضلاتی که به طور معمول بیشتر تحت تاثیر این مشکل قرار می‌گیرند عبارتند از:

  • پشت بخش پایینی پا / عضله ساق پا ( ماهیچه gastrocnemius)
  • پشت ران (ماهیچه hamstrings)
  • جلوی ران (ماهیچه quadriceps)

گرفتی همچنین در پاها، دستها، ساعدها، شکم و در طول قفسه سینه شایع است. برای پیشگیری از این گرفتیگی‌ها می‌بایست از خستگی و کار بیش از حد ماهیچه‌هایتان جلوگیری کنید.

اگر چه اسپاسم عضلات یک مشکل همیشگی و طبیعی است اما گاهی به مراقبت‌های جدی پزشکی نیاز دارد. اگر این گرفتگی‌ها بصورت شدید روی می‌دهند ، مکرر اتفاق می‌افتند، به مداواهای ساده پاسخ نمی‌دهند یا به دلایل مشخصی مانند تمرینات سخت ورزشی مربوط نمی‌شوند حتما به پزشکتان مراجعه کنید. ممکن است شما مشکلی در گردش خون، اعصاب، سوخت و ساز (متابولیسم)، هورمونها، داروهایی که مصرف می‌کنید یا تغذیه‌تان داشته باشید. نخستین درمان گرفتگی عضلات، روشهایی هستند که باعث آزاد شدن عضله درگیر می‌شود. روشهای مختلفی برای آزاد کردن عضلات و توقف تنش ناشی از گرفتگی وجود دارد که شامل: تمرینات کششی و آرامش دهنده ، فیزیوتراپی ، ماساژ، لیزر درمانی، وارد کردن شوک (شاک ویو) و طب سوزنی می‌شود. دیگر روشهای درمانی در جهت رفع علت اصلی گرفتی عضلات می‌باشند و می‌توانند شامل : هیدراسیون (rehydration ) ،الکترولیت (electrolyte repletion)، هورمون درمانی، مکمل‌های (ساپلمنشن) کلسیم‌دار (calcium supplementation) و مانند اینها شوند.

چرا دچار گرفتگی و خشکی عضلات می‌شویم؟


اگرچه علت گرفتگی عضلات بصورت دقیق ناشناخته (idiopathic) است، برخی محققین معتقدند که کشیدگی ناکافی و فرسودگی عضلات باعث می‌شود مکانیزمهایی که انقباض ماهیچه را تحت کنترل دارند، به درستی عمل نکنند و از حالت عادی خارج شوند. عوامل دیگر همچنین ممکن است دخالت داشته باشند مانند تهویه ضعیف محیط، ورزش یا کار در دمای بالا، کمبود آب، کمبود نمک و مواد معدنی (الکترولیتها).

کشیدگی نامناسب و کوفتگی و فرسودگی عضلات

عضلات دسته‌هایی از فیبر (تارهای نازک ) هستند که با انبساط و انقباض خود سبب بوجود آمدن حرکت می‌شوند. در یک برنامه منظم کشیدگی طولی تارهای عضلانی ، ممکن است در زمان ورزش کردن به شدت منقبض و سفت شوند. وقتی بدن شما تهویه مناسبی نداشته باشد شما بیشتر به تمرینات رفع کوفتگی عضلات تمایل داردید و این تمرینات می‌توانند منجر به افزایش آرامش عصبی شوند. تحرک بیش از حد (Overexertion) باعث از بین رفت اکسیژن ماهیچه‌ها می‌شود که این مسئله منجر به ساخته شدن مواد زائد و اسپاسم عضلانی می‌شود.

گرما، کم آبی و از بین رفتن الکترولیتها

وقتی که در هوای گرم ورزش می‌کنید، ممکن است اسپاسم عضلانی روی دهد زیرا در این شرایط عرق کردن باعث تخلیه مایعات بدن، نمک و مواد معدنی (مانند پتاسیم، منیزیم، کلسیم) می‌شود. از دست رفتن این مواد مغذی نیز می‌تواند باعث اسپاسم عضلانی شود.

این عارضه چه نشانه‌هایی دارد؟


محدوده گرفتگی عضلات ممکن است از یک تیک عضلانی کوچک تا دردهای بسیاز آزاردهنده باشد. گرفتگی عضله ممکن است بصورت سخت شدگی پوست و یا یک گره زیر پوستی سفت، لمس شود. هر گرفتگی ممکن است چند ثانیه تا 15 دقیقه و یا بیشتر طول بکشد.

چه کسانی بیشتر دچار اسپاسم عضلانی می‌شوند؟


برخی افراد مستعد گرفتگی عضلات می‌باشند و با هر فشار فیزیکی معمولی عضلاتشان می‌گیرد. این افراد که ریسک گرفتگی عضلاتشان بیشتر است عبارتند از نوزادان، نوجوانان ، زنان باردار و سنین بالای 65 سال. سایر عواملی که ریسک گرفتگی عضلات را در افراد بالا می‌برد عبارتند از:

  • بیماری یا وزن بالا
  • فعالیت بیش از حد در کار یا ورزش
  • مصرف برخی داروهای مشخص

گرفتگی عضلات در میان ورزشکاران ورزشهای استقامتی مانند دوندگان دوی ماراتن و ورزش سه گانه (دو، شنا، دوچرخه) و افراد مسنی که فعالیت‌های فیزیکی شدید دارند بسیار شایع است.

احتمال اسپاسم عضلانی ورزشکاران در زمان تمرینات پیش از شروع مسابقات، به دلیل بی توجهی و در نتیجه قرار گرفتن عضلاتشان در معرض فرسودگی ، بیشتر است. گرفتگی اغلب در اواخر تمرینات ورزشی شدید و طولانی یا 4 تا 6 ساعت بعد از آن ، بیشتر اتفاق می‌افتد.

افراد مسن با توجه به ضعف بنیه و خشکی عضلات که از اواسط دهه چهلم عمر آغاز می‌شود و با بی‌تحرکی شتاب می‌گیرد، بیشتر مستعد گرفتگی عضلات هستند. بر اساس سنتان عضلات شما نمی‌توانند آن طور که باید به سختی کار کنند. بدن همچنین توانایی حس تشنگی و پاسخ گویی به تغییرات دما را از دست می‌دهد.

تشخیص گرفتگی عضلات توسط پزشکان به چه روش‌هایی انجام می‌شود؟


پزشکان سوابق شما را برای تجزیه و تحلیل شاخصها، محل، شدت و فراوانی روی دادن گرفتگی عضلات ، بررسی می‌کنند. داروهایی که مصرف کرده‌اید بررسی می‌شوند تا اگر نقشی در بروز این مشکل داشته باشند مشخص شود. آزمایشهایی فیزیکی مشتمل بر ارزیابی قدرت ماهیچه‌ها ، سرعت عمل و شرایط عصبی آنها انجام می‌شود. آزمایش خون برای بررسی  آنزیم‌های آن (CPK, aldolase, LDH, ALT, AST) می‌تواند به تشخیص اینکه آیا آسیب دیدگی در عضلات رخ داده یا نه، کمک کند. دیگر آزمایشات خون ممکن است مشتمل بر ارزیابی مقدار کلسیم، فسفر، پتاسیم و منیزیم، همچنین فعالیت تیروئید، باشد. گاهی هم متخصصان مغز و اعصاب ممکن است سرعت هدایت اعصاب (NCV) و

الکترومیوگرافی (EMG) را مورد آزمایش قرار دهند.

راه درمان گرفتگی عضلات چیست؟


درمان اسپاسم عضلانی بستگی به این  دارد که این مشکل یک رویداد مقطعی  است یا یک مشکل مزمن. روش های درمانی عبارتند از:

راه درمان گرفتگی عضلات چیست؟

بکارگیری گرما و سرما

استفاده از پارچه گرم یا بسته یخ روی محل گرفتگی عضله می‌تواند به تسکین درد ناشی از آن کمک کند. حدود 20 دقیقه از وسیله گرم یا سرد استفاده نمایید. هرگز بسته سرد یا یخ را مستقیما روی پوست قرار ندهید. مطمئن شوید که آنها را در حوله یا پوشش دیگری پوشانده‌اید. مواظب استفاده از وسیله گرم در رخت خواب باشید. خوابیدن به همراه یک وسیله گرم ممکن است باعث آتش سوزی شود.

  • اگر از دوش آب گرم برای گرفتگی عضله استفاده می‌کنید، آب را مستقیما روی محل گرفتگی هدایت کنید. اگر از جریان آب پرفشار استفاده کنید، می‌تواند مزیت ماساژ هم داشته باشد.
  • در نظر داشته باشید که در آسیبها یخ بهتر عمل می‌کند. اگر درد شدید دارید و پوست شما احساس داغ شدگی دارد از یخ استفاده کنید. از گرما برای عضلاتی استفاده کنید که بواسطه درد مزمن یا فشار دردناک شده‌اند.

از داروهای مسکن کمک بگیرید

از داروهای مسکن کمک بگیرید

داروهای بدون نسخه مانند ایبوبروفن (Advil, Motrin IB, others) یا ناپروکسن سدیم (Aleve) می‌توانند در تسکین دردهای ناشی از گرفتگی عضلات ماثر باشند اگر چه باعث درمان واقعی‌نمی‌شوند.

  • اگر داروهای مسکن برای سلامتی شما مضر هستند با پزشک خود درمیان بگذارید.
  • اگر شما باردار هستید مکمل‌های کلسیم و منیزیم دار را مد نظر قرار دهید. گرفتگی عضلات گاهی در زمان بارداری روی می‌دهد. در این خصوص با پزشک خود مشورت کنید. گاهی مکملهای کلسیم و منیزیم برای درمان گرفتگی عضلات مفیدند.

آرامبخش‌های عضلانی مانند سیکلوبنزاپرین  (Flexeril) ، اورفنادرین (Norflex) و باکلوفن (Lioresal) می‌توانند به آزاد شدن عضلات گرفته کمک کنند. در مورد این که اینها برای شما مفیدند یا نه با پزشک خود صحبت کنید.

فیزیوتراپی برای درمان گرفتگی عضلات

فیزیوتراپی برای درمان گرفتگی عضلات

فیزیوتراپی برای بیمارانی است که از گرفتگی عضلات رنج می‌برند و می‌تواند به شناسایی و تصحیح عواملی که در پیشرفت این مشکل نقش دارند کمک کند و بنابراین باعث به حداقل رساندن احتمال بازگشت مجدد مشکل می‌شود.  درمان ممکن است شامل :

ماساژ دادن محل گرفتگی عضله

ماساژ دادن محل گرفتگی عضله

اگر گرفتگی عضله در محلی روی داده باشد که به آن دسترسی دارید مانند پاها ، سعی کنید آنجا را ماساژ دهید. ماهیچه‌های پا را محکم با هر دو دست بگیرید و عمیقا و محکم مالش دهید تا آزاد شوند.

وجود نفر دوم برای کمک به ماساژ دادن محلهایی که ممکن است در دسترس نباشند مفید است. مالش دادن عمیق و ساده عضلات اغلب به آزاد شدن آنها کمک می‌کند.

ماساژ نباید دردناک باشد. اگر عضلات شما در اثر گرفتگی محکم به هم گره خورده اند ماساژ ممکن است باعث آسیب دیدگی آنها شود. هرگز ماساژی را که درد ایجاد می‌کند ادامه ندهید.

پزشکان از روشهای تخصصی برای درمان گرفتگی عضلات و بافتهایی که در عمق عضلات قرار دارند، استفاده می‌کنند. برای درمان گرفتگی‌های مزمنی که به اقدامات درمانی خودتان پاسخ نمی‌دهد می‌بایست مراجعه هفتگی یا ماهانه به پزشک در نظر گرفته شود.

  • همچنین می‌توانید از حرکت دادن غلطک فومی استفاده کنید. برای این کار یک غلطک از جنس فوم را پایین‌تر از محل گرفتگی قرار دهید. غلطک را روی محل حرکت دهید و به آرامی برای 5 تا 10 دقیقه فشار دهید. این کار را با یک توپ تنیس نیز می‌توانید انجام دهید.

طب سوزنی

طب سوزنی

طب سوزنی  نیز یکی از روش‌های موثر برای درمان اسپاسم و خشکی عضلات است.

طب سوزنی روش درمانی است که در آن سوزن‌های بسیار نازکی را در نقاط دقیقی در سرتاسر بدن فرو می‌کنند. سوزنها از جنس سخت، استریل و یک بارمصرف هستند. در این روش هیچ دارویی تزریق نمی‌شود. وجود این سوزنها باعث ایجاد شوق درمان شدن، کاهش درد و ارتقاء سطح انرژی، می‌شود. اثر درمانی آن برای هر فرد متفاوت است. بعضی بلافاصله احساس تسکین درد دارند و بعضی دیگر ممکن است ساعتها و روزهای طول بکشد. بعضی افراد باید چند دفعه مورد درمان قرار بگیرند و در بعضی موارد پاسخ نمی‌دهد. تعداد دفعات درمان برای هر بیمار متفاوت است. مانند سایر روشهای درمانی طب سوزنی اگر چند بار تکرار شود بهتر عمل می‌کند.

شاک ویو تراپی

شاک ویو تراپی  یکی از روشهای جدید برای درمان بسیاری از بیماری‌های اسکلتی عضلانی از جمله اسپاسم عضله است.

شاک ویو تراپی

شاک ویو تراپی یکی از روشهای درمانی غیر تهاجمی است و از پالسهای ناگهانی انرژی مکانیکی استفاده می‌کند که مانند پژواک امواج صوتی هستند. برای انجام این کار پزشک از یک ژل لغزنده کننده برای دسته دستگاه استفاده می‌کند و سپس این دسته را روی پوست در محل گرفتگی عضله قرار می‌دهد. وقتی دسته دستگاه شروع به کار می‌کند امواج ضربه‌ای از پوست به بافت آسیب دیده ارسال می‌‍‌‌شود. وقتی بافت آسیب دیده تحریک می‌شود بدن وادار به ارسال خون و مواد مغذی به محل بافت می‌شود. جریان خون پر اکسیژن افزایش می‌یابد و توانایی غریزی بدن برای حفظ سلامتی، تحریک می‌شود.

لیزر درمانی

با کمک گرفتن از لیزر تراپی  می توان خشکی و گرفتگی عضلات را درمان کرد.

لیزر درمانی

لیزر درمانی روشی است که در آن از طول موج مشخصی از نور برای درمان شرایط دردناک استفاده می‌شود. انرژی نورانی وارد سلولهای آسیب دیده می‌شوند و فعالیت‌های درون سلولی را تحریک می‌کنند. این امر باعث کاهش درد در محل و بالا رفتن سرعت بازیافت سلول‌های آسیب دیده می‌شود. وقتی سلولها بازیافت شدند، فرایند بهبود کامل می‌شود.

لیزر درمانی می‌تواند در برطرف کردن دلیل بروز اسپاسم عضلانی بسیار ماثر باشد. تعداد زیادی از بیماران بعد از یک بار به مدت 15 دقیقه درمان به این روش، به شکل معنا داری تسکین یافته‌اند. بعد از یک آزمایش پزشک   می‌تواند تشخیص دهد که تقریبا چند بار درمان برای برطرف شدن کامل مشکل لازم است.

ورزشهای مناسب برای رفع گرفتگی عضلات

ورزشهای مناسب برای رفع گرفتگی عضلات

گرفتگی عضله وقتی کشش به درستی انجام شود، می‌تواند برطرف  شود. کشیدن ماهیچه‌های گرم به طور منظم باعث کشش طولی فیبرهای عضله می‌شود در نتیجه در خلال تمرین آنها شدیدا منقبض و محکم می‌شوند. این امر احتمالا باعث می‌شود شما کمتر این ورزشها را انجام دهید. کشش نباید دردناک باشد. اگر احساس تیزی و سوزش کردید کشش را رها کنید. برای مثال:

  • برای گرفتگی ساق پا در حالی که پاها از هم جدا هستند بایستید، پایی که مشکل دارد را جلوی دیگری قرار دهید. وزن بدن خود را روی پای جلویی قرار دهید و کمی زانو را خم کنید. پاشنه هر دو پا را روی زمین نگهدارید. این وضعیت را 15 تا 30 ثانیه حفظ کنید.
  • نوع دیگر کشش ساق پا به این صورت است که بنشینید درحالیکه هر دو پا در سمت جلوی بدن کشیده شده‌اند. پاها را در حالت آزاد قردار دهید و کمر خود را راست نگهدارید. دستهای خود را روی زمین در دو طرف پاها قرار دهید. به آرامی به سمت جلو خم شوید. وقتی به لبه منحنی رسیدید این کشیدگی را 30 ثانیه نگه دارید.
  • رانهای خود را یکی یکی بکشید. بایستید، یک پای خود را با خم کردن زانو به طرف باسن بالا بکشید. پای بالا آورده شده را با مچ یا پشت پا نگهدارید. تا آنجا که می‌توانید به سمت باسن بکشید تا ماهیچه‌های ران کشیده شوند و این وضعیت را 30 ثانیه نگهداید. شما می‌توانید برای حفظ تعادل دست آزاد خود را به دیوار یا صندلی بگیرید.

آیا ممکن است از گرفتگی عضلات جلوگیری کرد؟

  • کشیدن عضلات قبل و بعد از انجام فعالیتهای فیزکی شدید توصیه می‌شود. گرم کردن و سرد کردن به اندازه مناسب ، قبل و بعد از انجام هر فعالیتی به جلوگیری از گرفتگی کمک می‌کند. آبرسانی (مصرف آب) به مقدار مناسب قبل، در هنگام و بعد از فعالیت‌های فیزیکی مهم است بخصوص اگر این فعالیتها بیش از 1 ساعت طول بکشد. جایگزینی الکترولیتها (بخصوص سدیم و پتاسیم که بخش زیادی از عرق را تشکیل می‌دهند) نیز مفید است. باید ازخستگی بیش از حد بخصوص در هوای گرم خوددار کرد. ثابت شده که مصرف مکمل‌های کلسیم و منیزیم می‌تواند از گرفتگیهای عضلانی دوران بارداری جلوگیری کند.
به این پست امتیاز دهید.
Rate this post