درمان اسکولیوز (کجی ستون فقرات) برای پیشگیری از پیشرفت انحنای کمر

کمر (ستون فقرات) باید باید زمانی که شما از پشت به کسی نگاه می‌کنید، از بالا تا پایین صاف به نظر برسد. اگر ستون فقرات به طرفین یک انحنا داشته باشد، این حالت اسکولیوز نامیده می‌شود. این انحنا می‌تواند به سمت چپ یا راست باشد. شدت انحنا می‌تواند بسیار خفیف باشد تا حدی که به سختی قابل مشاهده باشد و یا شدید باشد. این انحنا می‌تواند در قسمت پایین ستون فقرات (انحنای کمری)، در قسمت فوقانی ستون فقرات (انحنای قفسه سینه) باشد یا از قسمت بالا به پایین قسمت ستون فقرات (یک منحنی توراکولی) حرکت کند. در برخی موارد منحنی دوگانه مانند شکل S وجود دارد. بسته به اینکه انحنا چقدر شدید است و اینکه چقدر از رشد آنها باقی مانده است، درمان از فرد به فرد متفاوت است.

به جز مواردی که شما از اسکولیوز پیشرفته یا شدید رنج می‌برید (معمولا شدت اسکولیوز بر اساس میزان انحنای ستون فقرات شما تعیین می‌شود) پزشکان معمولا درمان‌های محافظه کارانه را ارائه می‌دهند. اگر اسکولیوز شما شدید نباشد، به طور معمول فقط با اشعه ایکس منظم (مخصوصا در نوجوانانی که هنوز در حال رشد هستند) تحت نظارت قرار می‌گیرد تا پیشرفت بیماری متوقف شود. گاهی اوقات رشد می‌تواند به طور خود به خودی مشکل را اصلاح کند. در موارد شدید‌تر، می‌توان از بریس استفاده کرد، که هرگونه بدتر شدن انحنا را متوقف می‌کند، گرچه مشکل را اصلاح نمی‌کند. گزینه‌های دیگری نیز وجود دارند که به کاهش کمردرد و کاهش ناهنجاری در موارد خفیف تا متوسط کمک می‌کنند. این روش‌ها شامل فیزیوتراپی، شاک ویو تراپی و طب سوزنی هستند. ورزش درمانی با انجام حرکاتی جهت تقویت قوا و کشش، و نیز ماساژ بافت عمیق می‌تواند به بهبود اسکولیوزی که ناشی از اختلالات عضلانی است، کمک کند. در موارد شدید، ممکن است جراحی همجوشی ستون فقرات مورد نیاز باشد.

در مرکز تخصصی طب فیزیکی و توانبخشی لاله تحت نظر دکتر محمدرضا برزگر انواع روش‌های درمانی و توانبخشی برای رفع مشکل کجی ستون فقرات شما یا فرزندتان ارائه می‌شود. برای دریافت اطلاعات بیشتر یا رزرو نوبت می‌توانید با شماره‌های.... تماس حاصل فرمایید.

انواع کجی ستون فقرات


چهار نوع اسکولیوز اولیه وجود دارد، از جمله:

اسکولیوز عصبی عضلانی

این اختلال در نتیجه‌ی کاهش عملکرد عضله یا عصب ایجاد می‌شود، این نوع اسکولیوز معمولا در کسانی که مبتلا به فلج مغزی، اسپینا بیفیدا یا سایر بیماری‌هایی که با فلج همراه هستند، دیده می‌شود. اسکولیوز عصبی عضلانی معمولا تحت عنوان اسکولیوز میوپاتی نامیده می‌شود.

اسکولیوز دژنراتیو یا تخریبی

اسکولیوز دژناتیو به طور معمول در اثر نازک شدن استخوان‌ها ایجاد می‌شود که ناشی از پیری و سایش و پاره شدن عمومی است. آسیب یا ترومای غیرمنتظره نیز می‌تواند این نوع اسکولیوز را ایجاد کند. این نوع اسکولیوز معمولا مادرزادی نیست و بعدا در طول زندگی اتفاق می‌افتد، در واقع یکی از معدود انواع مختلف اسکولیوز است که افراد سالم نیز ممکن است در دوران بزرگسالی تجربه کنند.

مادرزادی

اگر یک بیمار با یک اختلال استخوانی متولد شده و در نتیجه این اختلال اسکولیوز ایجاد شود، وضعیت آنها اسکولیوز مادرزادی محسوب می‌شود. این بیماری در رحم رشد می‌کند و در دوران کودکی قابل شناسایی است. اسکولیوز مادرزادی بسیار نادر است. با این حال، کسانی که از این عارضه رنج می‌برند به طور کلی برای اصلاح این ناهنجاری به جراحی نیاز دارند.

ایدیوپاتیک

این نوع اسکولیوز ناشی از علت شناخته شده‌ای نیست. با این حال، شواهد قوی نشان می‌دهد که این نوع اسکولیوز ممکن است ارثی و دارای مولفه‌های ژنتیکی باشد.

اگر از پهلو به کسی نگاه کنید، به طور معمول سه منحنی جلو به عقب در ستون فقرات وجود دارد: یکی در گردن، یکی در قسمت قفسه سینه و دیگری در پشت کمر. انحنای بیش از حد غیرطبیعی از بالا تا پایین ستون فقرات، کفیوز نامیده می‌شود. این انحنا با اسکولیوز متفاوت است.

علت کج شدن ستون فقرات کودکان و بزرگسالان چیست؟


علل رایج عبارتند از:

  • اختلال مادرزادی یا احتمال وجود فاکتورهای ژنتیک
  • فلج مغزی
  • دیستروفی عضلانی
  • پوکی استخوان
  • افزایش سن
  • تخریب استخوان
  • آسیب ناگهانی، تروما یا حادثه
  • عفونت
  • تومور یا رشد

پزشکان می‌توانند به طور معمول با تجزیه و تحلیل انحنای ستون فقرات و انجام تست‌های غیر تهاجمی در صورت نیاز، علت اصلی را تعیین کنند و سپس برای هر مورد یک طرح درمان مناسب و منحصر به فرد ایجاد کنند.

نشانه‌های این بیماری چیست؟


از آنجایی که اسکولیوز می‌تواند به تدریج رخ دهد و ممکن است با هیچ درد فوری همراه نباشد، ممکن است پی بردن به آن دشوار باشد. با این حال، رسیدگی سریع به آن می‌تواند شانس شما را برای دستیابی به درمان موثر و حفظ کیفیت زندگی خود افزایش دهد. مراقب این علائم باشید:

  • مشاهده انحنا در ستون فقرات، هنگام نگاه کردن به ستون فقرات از پشت
  • بالاتر به نظر رسیدن یک شانه از دیگری
  • برجستگی بیشتر یک شانه نسبت به شانه دیگر
  • یک کفل بالاتر یا برجسته‌تر از کفل دیگر به نظر برسد
  • مشاهده ناهمواری در کمر
  • تجربه گرفتگی یا تیر کشیدن کمر
  • تنفس دشوار (در موارد شدید)
  • یک پا کوتاه‌تر از پای دیگر
  • کج شدن بدن به سمت یک طرف

اگر دچار مشکل تنفسی شدید، تجربه کاهش تحرک و یا درد شدید داشتید، فورا به پزشک مراجعه کنید و در جستجوی مراقبت‌های اضطراری پزشکی باشید.

عوارض این آسیب چیست؟


وقتی انحنای ستون فقرات، رباط‌ها و سایر بافت‌ها کشیده می‌شود. این آسیب باعث درد، ناراحتی و مشکل در هنگام نشستن طولانی مدت می‌شود. کسانی که اسکولیوز دارند نیز ممکن است درد‌های مرتبط با این اختلال مانند سردرد، درد لگن، اسپاسم یا حتی مشکلات پا را به دلیل عدم تعادل وزن و فشار روی هر پا تجربه کنند.

روش تشخیص و ارزیابی


اسکولیوز معمولا پس از معاینه فیزیکی ستون فقرات، دنده‌ها، باسن و شانه‌ها تشخیص داده می‌شود. ممکن است از شما خواسته شود به جلو حرکت کنید تا پزشک ببیند که آیا مناطق خاصی برجسته هستند یا خیر. به عنوان مثال، یکی از شانه‌های شما ممکن است بالاتر از دیگری باشد یا ممکن است در پشت شما برآمدگی وجود باشد.

اسکن‌ها

پزشک برای تشخیص اسکولیوز یک تصویربرداری اشعه ایکس تجویز می‌کند. تصاویر اشعه ایکس نیز به تعیین شکل، جهت، مکان و زاویه انحنا کمک می‌کند. اصطلاح پزشکی برای زاویه انحنای ستون فقرات تحت عنوان زاویه کوب شناخته شده است.
در برخی موارد ممکن است اسکن‌هایی نظیر تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI) یا اسکن کامپیوتری توموگرافی (CT) نیز توصیه شود.

اسکولیوز (انحراف ستون فقرات) چگونه درمان می‌شود؟


برای افرادی که دارای انحنای خفیف هستند، هدف درمان جلوگیری از پیشرفت و تشدید انحنا است. افراد مبتلا به اسکولیوز شدید‌تر نیاز به درمانی برای تثبیت پشت (ستون فقرات) دارند. بسیاری از افراد مبتلا به اسکولیوز نیاز به درمان ندارند. درمان بستگی به عوامل مختلف دارد، از قبیل:

  • سن فرد
  • آیا بیمار هنوز در حال رشد است یا خیر؟
  • شدت انحنا
  • محل دقیق اسکولیوز، به عنوان مثال، بالا (قفسه سینه) یا پایین (کمر) پشت.
  • احتمال پیشرفت اسکولیوز

گزینه‌های درمان عبارتند از:

مراقبت و تحت نظر داشتن بیمار

اکثر افراد مبتلا به اسکولیوز خفیف هستند و نیازی به درمان ندارند. با این حال، پزشک می‌تواند بررسی‌های منظم را انجام دهد تا اطمینان حاصل کند که اسکولیوز با افزایش سن فرزندان، بدتر نمی‌شود. هنگامی که رشد استخوان اصلی پس از بلوغ به پایان می‌رسد، اسکولیوز معمولا بدتر نمی‌شود. ورزش و فعالیت‌های دیگر می‌تواند به طور معمول برای اکثر مردم انجام شود. گاهی اوقات پزشک ممکن است در برابر فعالیت‌های خاص مانند ورزش‌های سنگین و یا ژیمناستیک راهنمایی به بیمار ارائه کند.

بریس پشت

انواع مختلفی از بریس پشت وجود دارد. بریس‌هایی که جدیدتر هستند احساس راحتی بیشتری نسبت به آنهایی که قدیمی‌تر هستند برای بیمار ایجاد می‌کنند. اگر اسکولیوز متوسط باشد يا در حال بدتر شدن باشد، ممکن است استفاده از بریس پشت توصيه شود. بریس اسکولیوز را درمان نمی‌کند. هدف استفاده از بریس جلوگیری از تشدید اسکولیوز در هنگام رشد کودک است. این بریس باید اغلب اوقات در روز و شب پوشیده شود. در پایان درمان بیمار اغلب می‌تواند بریس را تنها در هنگام شب‌ استفاده کند. هنگام پوشیدن بریس پشت، اکثر فعالیت‌های عادی را می‌توان انجام داد. با این حال، بریس‌ها باید برای حمام و شنا کردن برداشته شوند.

مزایای ماساژ اسکولیوز

بدیهی است که ماساژ نمی‌تواند اسکولیوز را درمان کند، اما درمان ویژه ماساژ می‌تواند برای درمان درد ناشی از ناهماهنگی ستون فقرات موثر باشد. ماساژ اسکولیوز همراه با کاهش قابل ملاحظه‌ای از کمردرد، می‌تواند مجموعه‌ای از مزایای دیگر را نیز ارائه دهد. در اینجا فقط به تعدادی از این مزایا نیم نگاهی خواهیم داشت.

  • خواب بهتر به دلیل کاهش درد
  • افزایش تحرک
  • گردش خون
  • بهبود انعطاف پذیری
  • هوشیاری بهتر بدن

ماساژ می‌تواند نه تنها سلامت جسمانی بلکه سلامت ذهنی بیماران مبتلا به اسکولیوز را بهبود بخشد. اسکولیوز می‌تواند تاثیر بسیار منفی بر سلامت روانی فرد داشته باشد و ماساژ درمانی با کمک به بهبود کیفیت خواب، هوشیاری بدن و تحرک، می‌تواند منجر به حالت بسیار مثبت ذهن شود.

فیزیوتراپی

فیزیوتراپی اغلب می‌تواند به بهبود اسکولیوز کمک کند. هدف از فیزیوتراپی به حداکثر رساندن عملکرد فیزیکی بیمار است. پزشک برنامه‌های ورزشی و درمان‌های اضافی برای مقابله با درد و اختلالات عضلانی که می‌تواند با اختلالات ستون فقرات همراه باشد، به بیمار ارائه می‌کند.

طب سوزنی چیست؟

طب سوزنی یکی دیگر از راه‌های کاهش درد ناشی از کجی ستون فقرات است.
طب سوزنی با قرار دادن سوزن‌هایی با طول و قطر مختلف در نقاط خاصی از بدن انجام می‌شود. این سوزن‌ها معمولا وارد بدن می‌شود، چرخش داده می‌شود و سپس بلافاصله بیرون کشیده می‌شود و یا چند دقیقه بیشتر در محل باقی می‌ماند. این نکات طب سوزنی در امتداد خطوطی به نام مریدیان وجود دارد. چینی‌های باستان معتقدند که سلامت فرد توسط کانال‌های انرژی مشخص می‌شود که تحت عنوان "چی" شناخته می‌شوند که در زیر پوست جریان دارد. اگر جریان در چی مختل شود، ممکن است فرد دچار بیماری شود. هدف از قرار دادن سوزن ها بازیابی این جریان انرژی است.

شوک ویو درمانی

شاک ویو مزیت‌های اصلی عبارتند از: تسکین درد و بازیابی تحرک. به علاوه این روش یک درمان غیر جراحی بدون نیاز به داروهای ضد درد است، که آن را روشی ایده آل برای افزایش سرعت و بهبود علایم مختلف باعث درد حاد یا مزمن مانند اسکولیوز می‌کند. شاک ویو یک موج آکوستیک است که انرژی بالایی را به نقاط دردناک و بافت‌های اسکلتی عضلانی دارای شرایط نیمه حاد، نیمه مزمن و مزمن وارد می‌کند. این انرژی باعث بهبود بازسازی و فرآیندهای بازسازی استخوان‌ها، تاندون‌ها و دیگر بافت‌های نرم می‌شود. شاک ویو با تغییر پرشی در فشار، دامنه وسیع و غیر تناوبی بودن مشخص می‌شود. انرژی جنبشی پرتابه ( ایجاد شده توسط هوای فشرده ) به فرستنده‌ای در انتهای اپلیکاتور و به داخل بافت منتقل می‌شود.

ورزش درمانی

گرچه ورزش اندازه انحنا را در بزرگسالان کاهش نمی‌دهد، اما نقش مهمی در پیشگیری از پیشرفت اختلال دارد. تمرینات ورزشی همچنین می‌توانند کمر درد ناشی از اسکولیوز را کاهش دهند. این تمرین‌ها باید در درجه اول برای بهبود و حفظ کیفیت زندگی همراه با یک برنامه بازپروری ویژه «اسکولیوز» انجام شود. تمرینات اسکولیوز می‌تواند به ایجاد قدرت مرکزی در شما، بهبود تعادل و توازن و حالت ایستادن و حمایت از برنامه درمان اسکولیوز کلی کمک کند. در ادامه برخی از تمرینات اسکولیوز بزرگسالان که می‌توانید در خانه برای کمک به تقویت بخش مرکزی بدن خود انجام دهید، ارائه شده است.

حرکت عنکبوت

برای انجام این تمرین رو به دیوار بایستید و پاهای خود را به هم جفت کنید. به جلو خم شوید و دست‌های خود را با فاصله عرض شانه بر روی دیوار قرار دهید. باسن خود را منقبض کنید و به آرامی انگشتان خود را روی دیوار بالا ببرید. همانطور که دست‌های خود را بالای سرتان می‌برید، بر روی نوک پنجه‌های خود قرار بگیرید. هنگامی که دست‌های خود را به طور کامل در حالت کشیده قرار دادید(به طوری که از دست تا محل درد بدن شما به حالت یک خط مستقیم قرار گرفت) انگشتان دست خود را پایین بیاورید. این حرکت را با سفت نگه داشتن عضلات شکم و کمر تکرار کنید.

حرکت پِلویک تیلت

این حرکت بسیار ساده بوده و عضلات شکمتان را خوش فرم و قوی‌تر می‌کند. روی زمین دراز بکشید و زانوهایتان را خم کنید و کف پاهایتان را روی زمین بچسبانید. و سعی کنید که شکمتان را در جهت مخالف زمین‌، یعنی به سمت بالا بکشید و حدود 5 ثانیه صبر کنید و دوباره اینکار را تکرار کنید.

حرکت شنا سوئدی

برای انجام این حرکت در حالتی که زانوها و کف دستانتان مماس با زمین است، قرار بگیرید و باسن را بالاتر برده و سرتان را تا بین دستانتان پایین بیاورید. شکل بدنتان باید ترکیبی از گربه و شتر باشد. به موقعیت اولیه بازگردید، باسن خود را منقبض نگه دارید و این حرکت را تکرار کنید.

دراز و نشست

برای انجام این ورزش، روی قسمت کوچکی از پشت خود بر روی یک توپ به حالتی با ثبات دراز بکشید و پای خود را بر روی زمین قرار دهید. نوک انگشتان خود را پشت سر خود قرار دهید، آرنج خود را باز نگه دارید. تا حالت نشسته بلند شوید، اطمینان حاصل کنید که عضلات شکم شما درگیر هستند، سپس به عقب برگردید.

کشش پشت

برای انجام این تمرین روی شکم دراز کشیده و قسمتی از شکم خود را روی یک توپ تعادل قرار دهید و پای خود را به دیوار تکیه دهید. نوک انگشتان خود را پشت گوش خود قرار دهید. نیم‌تنه خود را به سمت توپ پایین ببرید و سپس بالا بیاورید (مثل اینکه در حال انجام حرکت دراز نشست معکوس هستید).

اکستنشن پاشنه پا و بازو

برای انجام این تمرین، روی یک توپ تعادل بر روی شکم خود قرار بگیرید و دست‌ها و پاهای خود را تقریبا به فاصله عرض شانه روی زمین قرار دهید. شکم و عضلات پایین کمر خود را منقبض کنید در همین حال به طور صاف بازوی راست و پای چپ خود را بالا بیاورید تا به حالت موازات زمین برسد. به آرامی دست و پای خود را پایین بیاورید و این حرکت را برای طرف دیگر تکرار کنید.

اسکات

برای انجام این تمرین، دستان خود را به حالت کشیده رو به جلو قرار دهید و به سمت عقب و پایین بنشینید مثل حالتی که می‌خواهید درون یک صندلی خیالی فرو بروید. تا جایی که ران شما به موازات زمین برسد و زانوی شما بالای مچ پایتان قرار گیرد، پایین بروید. بدن خود را منقبض کنید و با فشار پاشنه خود به موقعیت اولیه بازگردید.

سوپرمن

برای انجام این ورزش، درحالی که دست‌های خود را مقابل خود کشیده‌اید، روی شکم خود دراز بکشید. هر دو پا و دو دست را بلند کنید. این حالت را نگه دارید، سپس آزاد کنید.

حرکت فوم رولر بالانس

برای انجام این تمرین بر روی یک فوم رولر دراز بکشید به طوری که دنبالچه شما در انتهای فوم رولر قرار گیرد، سر شما در انتهای دیگر فوم رولر پاها تقریبا به فاصله عرض باسن جدا از هم قرار گیرند. یک زانوی خود را بلند کنید به طوری که ماهیچه ساق پای شما موازی با زمین قرار گیرد در همین حین بازوی مخالف خود را به طور مستقیم بالا بیاورید تا انگشتان دست شما به سقف اشاره کند. به موقعیت شروع بازگردید و این حرکت را برای طرف دیگر بدن انجام دهید.

جراحی

گاهی اوقات برای افراد مبتلا به اسکولیوز شدید عمل جراحی توصیه می‌شود. هدف از عمل جراحی اصلاح انحنا، تثبیت ستون فقرات و همچنین فیوز منحنی است. فیوژن اتصال دو یا چند استخوان کمر است (مهره‌ها). ایمپلنت‌ها یا میله‌ها اغلب برای صاف نگه داشتن کمر پس از عمل استفاده می‌شوند. این میله‌ها معمولا هر چهار تا شش ماه با رشد شما کشیده می‌شوند.
تکنیک‌های مختلفی برای جراحی استفاده می‌شوند. متخصص شما قادر خواهد بود که نوع جراحی که ممکن است برای شما مفید باشد را به شما توصیه کند. به طور کلی، عمل انجام شده برای اسکولیوز اغلب روشی بسیار طولانی است و بعد از چندین ماه بهبود می‌یابد. همچنین، همیشه موفقیت آمیز نیست.

چگونه می‌توان از تغییر شکل‌های ستون فقرات جلوگیری کرد؟


  • از حمل کیسه‌های سنگین بر روی یک شانه اجتناب کنید. کیف کوله پشتی مانند تهیه کنید و آن را به طور کامل بپوشید یا به طور مرتب بازو و شانه زیر بار را عوض کنید.
  • اگر اهل ورزشی هستید که یک طرف بدن را در یک زمان درگیر می‌کند، به عنوان مثال پرتاب نیزه، دو با مانع و تنیس، در پایان هر تمرین اطمینان حاصل کنید که چند بار با بازوی مخالف خود پرتاب کرده‌اید یا به چند توپ با دست دیگر ضربه زده‌اید. اگر به این عادت برسید، در بلندمدت ارزشش را دارد.