درمان درد مچ پا در خواب و راه رفتن با فیزیوتراپی و تقویت عضلات وتاندون

ازآنجا‌که استخوان مچ پا تمام وزن بدن را تحمل می‌کند، این عضو اغلب اوقات در معرض ناراحتی و آسیب‌دیدگی قرار دارد. درد مچ پا ممکن است در ناحیه داخلی قوزک پا، بخش بیرونی، در امتداد زردپی آشیل، و حتی مجاور بخش بالایی کف پا بروز کند. معمولا تسکین علائم درد مچ پا به‌راحتی قابل درمان است، اما بعضی مواقع زمانبر هستند. به همین علت تشخیص علائم و دلایل ناراحتی مچ پا حائز اهمیت است تا بتوان هر چه زودتر فرآیند درمانی را آغاز کرد.

حتی یک آسیب‌دیدگی ساده در مچ پا برای فرد بسیار دردناک است. این درد ممکن ناشی از آرتروز یا پیچ خوردگی حین راه رفتن ایجاد شود. معمولاً استفاده از درمان‌های خانگی می‌تواند در بهبود درد ایجاد شده مفید باشد اما در صورت مشاهده ایجاد درد یا ورم مچ پا، عدم توانایی تحمل هر گونه وزن بر روی پا و مشاهده یک جراحت باز یا آسیب شدید فورا باید به پزشک مراجعه شود. درمان‌های طب فیزیکی در درمان درد مچ پا بسیار موثر و کار آمد است.
متخصصین ما در مرکز طب فیزیکی بیمارستان لاله زیر نظر دکتر محمدرضا برزگر انواع مچ بند پا، ماساژ، دیاترمی، اولتراسوند، شوک ویو، تحریک الکتریکی و انجام فیزیوتراپی برای توانبخشی و درمان درد در ناحیه مچ پا را به بیماران ارائه می‌دهند. جهت رزرو نوبت و مشاوره با متخصصین ما در مرکز طب فیزیکی و فیزیوتراپی بیمارستان لاله می‌توانید با شماره‌ی 02188571079 تماس حاصل فرمایید.

درد مچ پا چیست؟


هر نوع احساس درد و ناراحتی در قسمتی از مچ پا اشاره به درد مچ پا دارد. درد مچ پا ممکن است:

  • یک یا هر دو مچ پا را تحت تاثیر قرار دهد
  • بروز با دلایل گوناگون
  • ایجاد ناراحتی در هر سنی
  • بیمار قادر به راه رفتن نیست.

مچ پا عضو پیچیده‌ای از بدن است بخصوص جایی که استخوان‌های تیبیا و فیبولا به استخوان تالوس متصل می‌گردند. رباط‌ها این استخوان‌ها را بهم متصل نگه می‌دارند و امکان حرکت را برای فرد میسر می‌سازند. به خاطر همین پیچیدگی استخوان مچ پا در معرض آسیب‌دیدگی قرار دارد.

چه کسی به درد مچ پا دچار می‌گردد؟


هر فردی در هر رده سنی ممکن است به درد مچ پا دچار شود. اغلب اوقات درد مچ پا در اثر یک زمین خوردن ناگهانی یا آسیب‌دیدگی حین فعالیت ورزشی بروز می‌کند. این وضعیت بیشتر در بین ورزشکاران و پسران پر جنب و جوش زیر 24 سال شایع است. بروز درد مچ پا بیشتر در بین خانم‌های بالای 30 سال شایع است.

چه عواملی مسبب این درد هستند؟


پیچ خوردن مچ پا متداولترین علت احساس ناراحتی شناخته شده است. پیچ خوردن یا رگ برگ شدن در اثر وارد آمدن آسیب به رباط‌های متصل به استخوان‌های مچ پا بروز می‌کند. زمانی‌که مچ پا از وضعیت نرمال به سمت بیرون، معمولا به سمت داخل پا، پیچ می‌خورد، این حالت اتفاق می‌افتد و موجب کشش بیش از اندازه یا پارگی رباط می‌گردد.

درد مچ پا ممکن است در نتیجه شکستن یکی از استخوان‌های مچ پا هم بروز کند. ازآنجاکه فیبولا در مقایسه با استخوان تیبیا کوچک است، احتمال شکستگی آن هم بیشتر می‌باشد. آرتروز مچ پا، بیماری نقرس، و عفونت از جمله علائم کمتر شایع درد مچ پا تلقی می‌شوند.

احتمال دارد احساس ناراحتی مچ پا به خاطر التهاب تاندون آشیل یا فعالیت بیش از اندازه عضلات ساق پا در قسمت عقبی پا بروز کند. این آسیب‌دیدگی بیشتر در بین دونده‌ها رخ می‌دهد.

درد مچ پا هنگام راه رفتن

خم و راست کردن مکرر مچ پا حین پیاده‌روی می‌تواند به درد و آسیب‌دیدگی منجر گردد یا شرایط موجود را وخیم‌تر سازد. ممکن است درد مچ پا نشانه‌ای از پیچ خوردن قوزک پا، پوکی استخوان و التهاب زانو باشد.

  • رگ به رگ شدن مچ پا
  • سندروم گیرافتادگی
  • ورم زانو

درد مچ پا هنگام خواب

اگرچه اکثر ناراحتی‌های پا طی روز و هنگام سر پا بودن و قدم زدن به اطراف اتفاق می‌افتند، اما ممکن است برخی از آنها هم شب هنگام و حین خوابیدن موجب درد و ناراحتی می‌شوند.

نوروپاتی محیطی: نوروپاتی محیطی به اختلال عصب‌هایی گفته می‌شود که باعث درد و بی‌حسی دست و پاها می‌شوند. احتمال دارد این عارضه در ابتدا با ایجاد کمی کرختی در انگشتان میانی و ناحیه توپی کف پا و پس از یک پیاده‌روی نسبتا طولانی بروز کند. این نوع احساس ناراحتی معمولا بعد از برخاستن از خواب و کمی قدم زدن کاهش می‌یابد، اما به طور معمول با دراز کشیدن مجدد عود می‌کند.

  • بیماری مورتون نوروما
  • بیماری عصب باریکش یا تحت فشار
  • سندروم پای بی قرار

درد مچ پا در صبح

سفت شدن عضلات کف پا و ساق پا پس از خوابیدن کاملا طبیعی است و در صبح با ایجاد درد و ناراحتی بروز می‌کند. التهاب رباط کف پا، ورم زانو یا شکستگی ناشی از فشار می‌تواند علت بروز درد پا در هنگام صبح باشد. ورزشکارانی مانند دونده‌ها و رقاصان و افراد دچار اضافه وزن در معرض ریسک آسیب‌دیدگی پا قرار دارند.

دلیل درد مچ پا در کودکان چیست؟

مچ پا یک مفصل لولایی است و به استخوان‌های تیبیا و فیبولا وصل است و تحمل وزن بدن و تحرک پا را بر عهده دارد. درد مچ پا در دوران کودکی و نوجوانی بسیار شایع است و بیشتر مواقع جای نگرانی ندارد. کودکان و والدین بایستی آموزش‌های لازم درباره شایع‌ترین دلایل درد مچ پا را دیده باشند تا درصورت ضرورت اقدامات پزشکی جهت درمان صورت گیرد.

  • صاف بودن کف پا
  • دردهای ناشی از رشد جسمانی
  • آسیب‌دیدگی‌ها

علائم این بیماری چه هستند؟

آسیب‌دیدگی مچ پا علاوه بر احساس درد موجب ورم و بعضی مواقع کبودی می‌گردد. اغلب موارد مچ پا قادر به تحمل وزن بدن بیمار نیست.

در این شرایط ممکن است با ورم یا قرمزی یا احساس درد متوسط تا شدید در ناحیه مچ پا دچار شوید، لذا هر چه زودتر درمان پزشکی را آغاز کنید.

چطور می‌توان درد مچ پا در اثر آسیب دیدگی را تشخیص داد؟


در ابتدا پزشک سوالاتی را درباره مچ پا و زمان شروع ناراحتی خواهد کرد (مثلا وقتی احساس درد آغاز شد مشغول انجام چه کاری بودید). ممکن است سوالاتی در خصوص نوع فعالیت‌های روزمره، ورزش یا کارهایی از این قبیل از بیمار پرسیده شود.

سپس پزشک به بررسی مچ پا و معاینات بدنی بیمار خواهد پرداخت. اگر پزشک احتمال بروز درد در اثر پیچ خوردن یا شکستگی را بدهد ممکن است عکسبرداری اشعه ایکس را در دستور کار خود قرار دهد. در برخی موارد، به منظور بررسی وجود عفونت یا سایر بیماری‌های زمینه‌ای شاید نمونه‌برداری از مایع مفصل مچ پا انجام شود.

درمان خانگی درد در ناحیه مچ پا


استراحت

ازآنجاکه بیشتر وزن بدن حین ایستادن بر روی مچ پا قرار دارد، استراحت دادن موثرترین روش درمانی برای شروع است. اگر به پاها استراحت کافی ندهید، رفع التهاب زمانی طولانی‌تری خواهد برد. فعالیت بیش از اندازه مچ پا می‌تواند بروز آتروز و آسیب‌دیدگی شما را تشدید سازد، و بی‌حرکت نگه داشتن یا جراحی تنها گزینه‌های درمانی محسوب می‌شوند. به منظور تسکین فوری درد و آرامش بخشیدن به ناحیه آسیب دیده، پیشنهاد می‌کنیم حین استراحت مچ پا را کمی بالاتر از سینه قرار دهید.

وسایل کمکی

هر وقت که آمادگی راه رفتن و ایستادن را پیدا کردید بهتر است از یک پانسمان فشاری، عصا یا چوب دستی برای کمک به مچ پای آسیب‌دیده استفاده کنید. می‌توانید با بستن بانداژ از حرکات آسیب‌رسان جلوگیری کرده و احساس درد را بلافاصله تسکین دهید.

یخ درمانی

کارشناسان فعال در نهادهای سلامت کشوری درمان خانگی مچ پا با پک یخ را بعد از پیچ خوردن مورد تایید قرار داده‌اند. درصورتی‌که به آرتروز مفاصل، بیماری نقرس، پوکی استخوان یا سایر بیماری‌های استخوان دچار هستید، ممکن است مچ پا واکنش بهتری به سرما و گرما درمانی نوبتی دهد. در صورت امکان می‌توانید از دو پک ژل‌مانند استفاده کنید. پک گرمایی را باید به مدت 20 دقیقه استفاده نمود. در 20 دقیقه بعدی از پد سرما استفاده کنید.

درمان به روش فیزیوتراپی


شاک ویوتراپی چگونه روی درد مچ پا تاثیر می‌گذارد؟

امواج صوتی فرکانس پایین موسوم به شاک ویو از دستگاه دستی ساطع می‌گردد و هدف آنها درمان ناراحتی‌های ناحیه آسیب‌دیده بدن است. این امواج به عمق بافت‌های نرم بدن نفوذ می‌کنند، خون را به گردش درآورده و فرآیند درمان طبیعی را سرعت می‌بخشند. به طور کلی به 4 روش درمانی طی 4 جلسه نیاز است و هر جلسه حدودا 15 دقیقه به طول می‌انجامد. در خلال درمان ممکن است برخی بیماران با کمی احساس ناراحتی مواجه شوند که بعضی مواقع تا چند روز ادامه دارد. بروز درد پس از تمرینات شدید یا یک روز کاری کامل، طبیعی است.

درمان دستی

درمان دستی برای کاهش درد و بهتر کردن تحرک استخوان مچ پا کاربرد دارد. در این درمان ترکیبی از تکنیک‌های دستکاری/مالش بافت نرم و مفصل مجاور و درگیر استفاده می‌شود. بازگردادن دامنه حرکتی عضو آسیب دیده به حالت نرمال جهت انجام تمامی فعالیت‌ها و حرکت سنگین، بسیار حیاتی است.

اولتراسوند درمانی

اولتراسوند درمانی به منظور بهتر کردن فرآیند درمان بافت، به گردش درآوردن جریان خون، رفع اسکار و درمان اثرات جانبی کاربرد دارد. این روش درمانی قدمتی 50 ساله دارد. شایع‌ترین آسیب‌دیدگی‌هایی که با روش اولتراسوند قابل درمان هستند عبارتند از صدمات عضلاتی و رباطی مانند رگ به رگ شدن و پیچ خوردگی، التهاب زانو و اسپاسم عضلانی.

تحریک الکتریکی و درمان صدمات مچ پا

تحریک الکتریکی عصب عمدتا جهت درمان آسیب‌دیدگی‌های عصب مچ پا به کار گرفته می‌شود. این دستگاه با ارسال پالس‌های تحریک‌ساز به تمام سطح پوست و در امتداد تارهای عصبی، تاثیر خود را می‌گذارد. وظیفه این پالس‌های تحریک‌ساز جلوگیری از ارسال سیگنال‌های درد به مغز است. این دستگاه همچنین بدن بیمار را وادار به تولید مسکن‌های طبیعی بدن موسوم به "اندورفین" می‌کند.

آیا دیاترمی تاثیر در رفع درد مچ پا دارد؟

دیاترمی به درمانی گفته می‌شود که برای کمک به بدن از ایجاد حرارت عمیق در بافت‌ها بهره گرفته می‌شود. دستگاه دیاترمی برای گرم کردن بافت‌های دردآور از حرارت استفاده می‌کند. با این روش درمانی می‌توان عارضه‌هایی همچون آرتروز، کمردرد، فیبرومیالژیا، التهاب تاندون، بورسیت یا التهاب بورس، نورالژی، اسپاسم عضلانی، پیچ خوردن، و یا رگ به رگ شدگی را برطرف کرد. از حرارت برای افزایش جریان خون در ناحیه آسیب دیده و تسریع فرآیند بهبودی به کار گرفته می‌شود و همچنین این حرارت تحرک عضو آسیب‌دیده را در خلال فرآیند درمانی بهتر می‌کند. پس از درمان، انعطاف‌پذیری ناحیه درمان شده کاملا مشهود است.

تمرین

این حرکات کششی را به مدت 30 ثانیه در هر سمت اجرا کنید. برای کسب حداکثر نتیجه می‌توانید تمامی 6 حرکت را در دو ست تکرار کنید.

حرکت کششی و خمشی مچ پا روی بلوک

مراحل انجام آن عبارتند از:

  • بلوکی را صاف روی زمین قرار دهید.
  • انگشتان پا و قسمت جلویی کف پا را روی بلوک قرار دهید طوری که پاشنه پا روی زمین باشد.
  • برای ایجاد فشار بیشتر روی قسمت توپی کف پا و ایجاد کشش در ناحیه مچ پا و کف پا، وزن بدن را به سمت جلو هدایت کنید.

نکته: برای راحتی انجام کار می‌توانید پای دیگر را در کنار بلوک قرار دهید. و برای سخت‌تر کردن کار در مقابل بلوک وضعیت لانج بگیرد، یا اینکه هر دو پا را روی بلوک قرار داده و دولا شوید (در این حالت می‌توانید فشار را در ساق پا و عضلات همسترینگ احساس کنید).

تمرین کشش خمش مچ پا

مراحل انجام آن عبارتند از:

  • تقریبا به فاصله 120 سانتیمتر جلوتر از بلوک باایستید.
  • قسمت بالای انگشتان پا را روی بلوک قرار دهید طوری که روی بلوک ستون شده باشند.
  • برای ایجاد فشار بر روی کف پا و کشش در امتداد قسمت جلویی مچ پا می‌توانید کمی زانو را خم کنید.

تمرین کششی خمشی انگشت پا روی بلوک

مراحل انجام آن عبارتند از:

  • در مقابل بلوک باایستید.
  • انگشتان پا را بر بالای بلوک بگذارید.
  • برای ایجاد کشش در ناحیه کف پا، کف پا را به سمت جلو هدایت کنید.

کشش مچ و انگشت پا روی بلوک

مراحل انجام آن عبارتند از:

  • نوک انگشتان پایتان را به سمت پایین فشار دهید.
  • کمی به عقب خم شوید تا حالت همترازی بدن با قسمت جلویی مچ پا ایجاد شود.

نکته: شاید این حرکت کششی برای برخی بیماران خیلی دشوار باشد. این تمرین را به‌آهستگی و آرامش انجام دهید. اگر احساس خوبی ندارید، درعوض حرکت کششی خمشی مچ پا را انجام دهید.

غلتاندن رباط کف پا روی توپ

مراحل انجام آن عبارتند از:

  • توپی را بر بالای یک بلوک قرار دهید.
  • برای ماساژ قوس کف پا را روی بلوک و به سمت پایین فشار داده و همزمان عمل غلتش بالا و پایین را انجام دهید.
  • نقاط حساس و دردناک را بیشتر فشار دهید و 3 ثانیه نفس را حبس کنید.

نکته: برای ماساژ عمیق و شدیدتر می‌توانید از یک توپ گلف استفاده کنید.

غلتاندن عضلات آشیل روی توپ

مراحل انجام آن عبارتند از:

  • ابتدا روی زمین بنشینید و پشت مچ پا را بر بالای توپی که روی بلوک گذاشته‌اید، قرار دهید.
  • برای ماساژ عضلات آشیل مچ پا را روی توپ بغلتانید.
  • نقاط حساس و دردناک مچ پا را به سمت پایین فشار دهید و به مدت 3 ثانیه نفس را در سینه حبس کنید.

نکته: به منظور شدت بخشیدن به عمل ماساژ می‌توانید مچ پای دیگر را بر بالای مچ فعلی قرار دهید و به سمت پایین فشار آورید.