مراقبت های بعد از تعویض مفصل لگن برای تسریع در روند بهبود بیمار

احتمالاً رایج‌ترین سوالاتی که افراد در مورد عمل تعویض مفصل لگن خواهند داشت، در مورد دوره‌ی بهبودی و مدت زمان لازم برای آن می‌باشد. پاسخ قطعی برای این سؤال وجود ندارد چراکه وضعیت هر فرد تا حد زیادی با افراد دیگر متفاوت است. البته معمولاً بیماران در طی 3 الی 6 ماه می‌توانند به فعالیت‌های عادی بازگردند.
برای بررسی دقیق‌تر، پزشکان دوره‌ی بهبودی عمل جراحی تعویض مفصل لگن را به دو بخش تقسیم می‌کنند – بهبودی کوتاه مدت و بهبودی بلند مدت. بهبودی کوتاه مدت شامل راه رفتن با حداقل کمک و عدم استفاده از مسکن‌های درد قوی و جایگزین کردن آن‌ها با داروهای مسکن بدون نیاز به نسخه می‌باشد و معمولاً در طی 10 تا 12 هفته حاصل می‌شود. بهبودی بلند مدت عبارت است از ترمیم کامل زخم‌های جراحی و بافت‌های نرم داخلی و بازگشت به فعالیت‌های عادی در زندگی با کمک فیزیوتراپی و ورزش درمانی .

با وجود اینکه تعویض مفصل یک عمل جراحی بسیار موفقیت آمیز است، تعهد بیمار نسبت به فیزیوتراپی امری کلیدی برای بازیابی عملکرد بهینه و لذت بردن از یک زندگی بدون درد می‌باشد. ورزش منظم برای بازیابی قدرت و تحرک پذیری مفصل ران و بازگشت تدریجی به فعالیت‌های روزمره به‌منظور بهبودی کامل پس از عمل تعویض مفصل، امری ضروری می‌باشد. متخصص طب فیزیکی ممکن است به شما توصیه کند تا در اوایل دوره‌ی بهبودی خود روزانه 2 تا 3 مرتبه و هر بار به مدت 20 تا 30 دقیقه ورزش کنید. برای اطمینان از بهبودی بی‌خطر، حتماً قبل از انجام هر یک از ورزش‌های نشان داده شده، با پزشک خود مشورت کنید.

در صورت که شما عزیزان پس از عمل تعویض مفصل لگن به مرکز تخصصی طب فیزیکی و توان‌بخشی بیمارستان لاله مراجعه فرمایید،  می‌توانید از انواع روش‌های توان‌بخشی شامل فیزیوتراپی و ورزش درمانی این مرکز تحت نظر دکتر محمدرضا برزگر بهره‌مند شوید. برای دریافت اطلاعات بیشتر یا رزرو نوبت می‌توانید با شماره تلفن‌ 02188571079 تماس حاصل فرمایید.همچنین می‌توانید به آیدی تلگرام Lalehphysio@ مراجعه کنید.

اهداف توان‌بخشی پس از عمل تعویض مفصل ران



برخی از اهداف و زایای توان‌بخشی بعد از عمل تعویض مفصل لگن و ران عبارت‌اند از:

  • محافظت در برابر دررفتگی ایمپلنت
  • به دست آوردن دامنه‌ی حرکتی بدون درد در محدوده‌ی بی‌خطر
  • به دست آوردن قدرت کافی برای عملکرد مفصل
  • تقویت عضلات مفصل لگن و زانو
  • آموزش حرکات پا به‌صورت مستقل و یا با استفاده از دستگاه‌های کمکی
  • جلوگیری از عارضه‌های بستری شدن (مثل ذات‌الریه، زخم بستر، امبولی ریوی و ترومبوفلبیت)

مرخص شدن از بیمارستان



بستری شدن شما در بیمارستان معمولاً 1 تا 4 روز زمان می‌برد که به سرعت بهبودی شما بستگی خواهد داشت. قبل از مرخص شدن شما از بیمارستان باید به چند هدف برسید ازجمله:

  • بتوانید خود از تخت خارج شده و به تخت بازگردید
  • درد شما تا حد قابل قبولی مدیریت شده باشد
  • بتوانید غذا بخورید، بیاشامید و به دستشویی بروید
  • بتوانید با یک وسیله‌ی کمکی (مثل عصا، واکر یا عصای زیر بغل) بر روی سطح صاف راه بروید و قادر باشید دو تا سه پله را بالا یا پایین بروید
  • بتوانید تمرینات خانگی تجویز شده را انجام دهید
  • موارد احتیاطی در مورد مفصل لگن که برای شما شرح داده شده‌اند را به طور کامل یاد گرفته باشید تا از آسیب‌های احتمالی جلوگیری شده و به طور مناسب بهبود پیدا کنید

در صورتی که نتوانید به این اهداف برسید ممکن است مرخص شدن شما از بیمارستان و رفتن به خانه خطرناک باشد. در این صورت، شما به طور موقتی به یک مرکز توان‌بخشی منتقل خواهید شد.

زمانی که از بیمارستان مرخص می‌شوید، تیم مراقبت پزشکی به شما اطلاعاتی را می‌دهند که برای کمک به بهبودی شما در خانه مفید خواهد بود. با وجود اینکه احتمال بروز عوارض پس از انجام عمل جراحی تعویض مفصل لگن پایین خواهد بود، در صورت بروز این عوارض ممکن است دوره‌ی بهبودی شما طولانی‌تر شده و یا بهبودی کامل حاصل نشود. کارکنان بیمارستان عوارض احتمالی را به شما گفته و نشانه‌های خطر عفونت یا لخته‌های خونی را برای شما دوره می‌کنند.

علائم خطر عفونت

  • تب مداوم (بالاتر از 38 درجه)
  • لرز کردن
  • افزایش قرمزی، حساسیت نسبت به لمس و تورم زخم شما
  • خارج شدن ترشحات از زخم شما
  • افزایش درد به هنگام انجام فعالیت و یا استراحت کردن

علائم خطر لخته‌ی خونی

  • احساس درد در ران یا ساق پا که ربطی به محل زخم شما ندارد
  • حساسیت نسبت به لمس و یا قرمز شدن در بالا و پایین زانو
  • تورم شدید ران، ساق، مچ یا کف پا

در موارد بسیار نادر ممکن است یک لخته‌ی خونی به ریه‌های شما رفته و جان شما را تهدید کند. علائمی که نشان می‌دهند لخته‌ی خونی به ریه‌های شما رفته است عبارت‌اند از:

  • تنگی نفس
  • شروع ناگهانی درد در سینه
  • احساس درد موضعی در سینه و سرفه کردن

در صورت مشاهده‌ی هریک از علائم گفته شده، بلافاصله پزشک خود را مطلع کنید.

بهبودی در خانه


پس از مرخص شدن از بیمارستان شما در خانه به مدت چند روز تا چند هفته نیاز به کمک خواهید داشت. قبل از انجام عمل جراحی، از یک دوست، فامیل و یا پرستار بخواهید تا در خانه به شما کمک کند.

آماده کردن خانه

نکات زیر می‌توانند به شما کمک کنند تا بازگشت آسان‌تری به خانه داشته باشید. شما می‌توانید این کارها را قبل از انجام عمل جراحی انجام دهید:

  • وسایل خانه را طوری بچینید که بتوانید با استفاده از یک عصا، واکر و یا عصای زیر بغل از میان آن‌ها بگذرید. می‌توانید به طور موقتی اتاق خود را عوض کنید (اتاق پذیرایی را به اتاق خواب خود تبدیل کنید) تا نیازی به استفاده از پله نداشته باشید.
  • وسایلی که زیاد از آن‌ها استفاده می‌کنید (مثل تلفن، کنترل تلویزیون، عینک، پارچ آب و لیوان، کتاب‌ها، داروها و غیره) را در دسترس خود نگه دارید تا نیازی به خم شدن یا بلند شدن برای برداشتن آن‌ها نداشته باشید.
  • هرگونه فرش یا موکت که ممکن است منجر به سر خوردن شما شود را جمع کنید. سیم‌های برق را در گوشه‌های اتاق محکم ببندید.
  • یک صندلی خوب بخرید – یک صندلی محکم که ارتفاع بیش از حد عادی داشته باشد. این نوع صندلی‌ها نسبت به صندلی‌های کم ارتفاع و نرم راحت‌تر بوده و استفاده از آن‌ها نیز خطر کمتری خواهد داشت.
  • یک صندلی خوب بخرید – یک صندلی محکم که ارتفاع بیش از حد عادی داشته باشد. این نوع صندلی‌ها نسبت به صندلی‌های کم ارتفاع و نرم راحت‌تر بوده و استفاده از آن‌ها نیز خطر کمتری خواهد داشت.
  • یک صندلی زیر دوش، میله‌ی دستگیره و نشیمنگاه بلند برای دستشویی نصب کنید.
  • از وسایل کمکی مثل پاشنه کش های بلند، لیف دسته‌دار بلند و ابزارهای خاص برای گرفتن اجسام استفاده کنید تا نیازی به خم شدن نداشته باشید.

مراقبت از زخم

  • در طی دوران بهبودی در خانه، این دستورالعمل‌ها را برای مراقبت از زخم و کمک به جلوگیری از عفونت رعایت کنید:
  • محل زخم را خشک و تمیز نگه دارید. زخم شما در بیمارستان پانسمان شده و شما باید به تعداد دفعات لازم این پانسمان را تعویض کنید. قبل از ترک بیمارستان، در مورد نحوه‌ی تعویض پانسمان سؤال کنید.
  • به دستورالعمل‌های پزشک مبنی بر زمان دوباره‌ی دوش گرفتن و حمام کردن توجه کنید.
  • در صورتی که زخم شما قرمز شده و یا ترشحاتی از آن خارج می‌شوند سریعاً پزشک را مطلع کنید. این می‌تواند نشانه‌ای از بروز عفونت باشد.

تورم

به مدت 3 تا 6 ماه پس از انجام عمل جراحی باید انتظار تورم خفیف تا متوسط را داشته باشید. به‌منظور کاهش تورم پای خود را کمی بالاتر قرار داده و از یخ استفاده کنید. استفاده از جوراب‌های فشاری نیز می‌تواند به کاهش تورم کمک کند. در صورت بروز تورم جدید و یا شدیدتر شدن آن، پزشک خود را در جریان قرار دهید چراکه ممکن است این تورم نشانه‌ای از وجود لخته‌ی خونی باشد.

دارودرمانی

تمامی داروهای خود را همان‌طور که پزشک به شما گفته است مصرف کنید. این داروها ممکن است شامل مسکن‌های مخدر یا غیر مخدر، رقیق کننده‌های خوراکی یا تزریقی خون، نرم‌کننده‌های مدفوع و داروهای ضد تهوع باشند.
حتماً پزشک خود را در مورد تمامی داروهایی که مصرف می‌کنید آگاه سازید – حتی داروهای بدون نسخه، مکمل‌ها و ویتامین‌ها. پزشک به شما خواهد گفت که به هنگام مصرف داروهای تجویز شده پس از عمل جراحی، استفاده از چه داروهایی مجاز و بی‌خطر خواهد بود.
بسیار مهم است که از وقوع عفونت‌های باکتریایی در مفصل جدید خود جلوگیری کنید. پزشک به شما خواهد گفت که در هر زمان که احتمال بروز عفونت بیشتر است، از داروهای آنتی‌بیوتیک استفاده کنید – برای مثال زمانی که به دندانپزشکی می‌روید. حتماً قبل از مراجعه به دندانپزشکی، پزشک خود را در جریان قرار دهید و به دندان‌پزشک خود نیز بگویید که عمل جراحی تعویض مفصل انجام داده‌اید. بهتر است که یک نشان یا کارت مخصوص نیز به همراه داشته باشید تا در مواقع اورژانسی، پزشک معالج از داشتن مفصل مصنوعی شما آگاه باشد.

رژیم غذایی

زمانی که شما از بیمارستان به خانه می‌روید باید یک رژیم غذایی عادی داشته باشید. ممکن است پزشک به شما توصیه کند تا آهن و مکمل‌های ویتامینی مصرف کنید. همچنین در صورتی که از برخی رقیق کننده‌های خون مثل وارفارین استفاده می‌کنید ممکن است به شما توصیه شود تا از مکمل‌ها و غذاهایی که دارای ویتامین K می‌باشند دوری کنید. خوراکی‌های غنی از ویتامین K عبارت‌اند از کلم بروکلی، گل کلم، کلم بروکسل، جگر، نخود سبز، نخود، عدس، سویا، روغن سویا، اسفناج، کلم پیچ، کاهو، شلغم و پیاز.
مصرف مقادیر زیاد مایعات را ادامه دهید ولی از مصرف کافئین و الکل خودداری کنید. باید وزن خود را نیز تحت نظر داشته باشید تا از وارد شدن فشار بیشتر به مفصل جلوگیری شود.

ادامه دادن فعالیت‌های عادی


زمانی که به خانه بازمی گردید باید فعالیت خود را حفظ کنید. کلید این کار، عدم فعالیت بیش از حد قبل از رسیدن زمان ممکن می‌باشد. شما باید انتظار روزهای خوب و روزهای بد را داشته باشید و در همین حال باید به طور تدریجی شاهد بهبودی خود باشید. به طور کلی، موارد زیر به شما توصیه خواهند شد:

تحمل وزن

دستورالعمل‌های پزشک در مورد استفاده از عصا، واکر یا عصای زیر بغل را به طور دقیق برای راه رفتن به کار بگیرید. ممکن است تحمل وزن بر روی پا بلافاصله پس از انجام جراحی مجاز بوده و یا لازم باشد تا قبل از این کار چند هفته از زمان انجام جراحی بگذرد که این امر به نوع تعویض مفصل لگن و دستورالعمل‌های پزشک شما بستگی خواهد داشت.

رانندگی کردن

در اکثر موارد، زمانی که استفاده از داروهای مسکن مخدر را متوقف کردید و قدرت پا و رفلکس‌های بدن شما به حالت طبیعی بازگشتند، می‌توانید رانندگی کنید. پزشک به شما کمک می‌کند تا تشخیص دهید آیا رانندگی کردن برای شما مجاز است یا خیر.

موقعیت‌های خوابیدن

بسته به عمل جراحی شما، پزشک از شما می‌خواهد تا از خوابیدن در برخی از موقعیت‌ها و حالات خودداری کنید و یا تا مدتی برای خوابیدن یک بالش در بین پاهای خود قرار دهید. از پزشک خود در مورد بهترین و بی‌خطرترین موقعیت‌ها برای خوابیدن سؤال کنید.

بازگشت به کار

بسته به نوع فعالیت‌هایی که شما در محل کار خود انجام می‌دهید و سرعت بهبودی، ممکن است قبل از بازگشت به محل کار به چند هفته زمان نیاز داشته باشید. پزشک به شما خواهد گفت که چه زمانی برای بازگشت به فعالیت‌های کاری عادی مناسب است.

مسافرت هوایی

تغییرات فشار و بی‌تحرکی در طول پرواز ممکن است باعث تورم مفصل ران شما شود به‌خصوص در دورانی که مفصل در حال بهبودی است. قبل از مسافرت کردن با هواپیما با پزشک خود مشورت کنید. در زمان گذر از گیت‌های فلزیاب، دقت کنید که ممکن است مفصل مصنوعی شما منجر به ایجاد هشدار شود. قبل از گذشتن از گیت‌های فلزیاب، در مورد مفصل مصنوعی خود با مأمور مربوطه صحبت کنید. همچنین ممکن است لازم باشد تا یک گواهی پزشکی همراه خود داشته باشید و آن را برای گذشتن از گیت‌ها به مأمور گیت نشان دهید.

اهمیت فیزیوتراپی بعد از عمل تعویض مفصل لگن



زمانی که بیمار قدرت کافی را برای ترک خانه به‌تنهایی به دست آورد، می‌تواند فیزیوتراپی را شروع کند. اهداف انجام فیزیوتراپی عبارت‌اند از:

  • مستقل شدن دوباره و بازیابی توانایی راه رفتن به‌تنهایی و با کمک وسایل کمکی و همچنین توانایی بالا رفتن از پله‌ها
  • بازیابی تحرک پذیری، قدرت و کنترل در مفصل ران
  • انگیزه دادن برای بازگشت به فعالیت‌های عادی مثل فعالیت‌های شغلی و تفریحی

فیزیوتراپیست به شما کمک می‌کند تا بتوانید آزادانه حرکت کنید و همچنین ورزش‌هایی را به شما توصیه می‌کند که می‌توانند عضلات شما را تقویت کنند. مزایای این حرکات ورزشی در زیر آورده شده‌اند:

  • به حداقل رساندن خطر ایجاد لخته‌ی خونی
  • تقویت عضلات و حفظ تحرک پذیری مفاصل
  • آماده کردن پای جراحی شده برای تکنیک‌های راه رفتن

فیزیوتراپی، حرکات ورزشی که در خانه شروع کرده‌اید را ادامه خواهد داد. مراکز فیزیوتراپی، تجهیزات و وسایل بیشتری را در اختیار فرد قرار داده و افراد می‌توانند در کنار دیگر افرادی که عمل جراحی مشابهی انجام داده‌اند، دوره‌ی بهبودی خود را طی کنند. هدف از این کار، افزایش دامنه‌ی حرکتی در مفصل جدید و همچنین تقویت عضلات اطراف آن می‌باشد. تمرینات تعادلی نیز به‌منظور کمک به کاهش خطر زمین خوردن انجام خواهند شد. ممکن است در این روش‌های درمانی از یخ یا گرما استفاده شود. ممکن است از گرما برای شل کردن یک عضله‌ی سفت شده و از یخ برای کاهش تورم و درد پس از حرکات ورزشی استفاده شود. پزشک هر هدف شخصی که شما داشته باشید (مثل بازگشت به یک فعالیت ورزشی) را در نظر گرفته و با استفاده از حرکات ورزشی مخصوص، به شما کمک می‌کند تا به هدف خود برسید.

دکتر انجام چه حرکاتی را ممنوع می‌کند؟


پس از انجام عمل جراحی تعویض مفصل، موارد مهمی وجود دارند که پزشک برای دنبال کردن آن‌ها به شما کمک می‌کند تا خطر دررفتگی در مفصل جدید شما کاهش یابد. در صورتی که عمل تعویض مفصل شما به روش سنتی و از جهت خلفی انجام شده باشد (برش جراحی در پشت لگن ایجاد شده باشد) حرکات خاصی وجود دارند که باید از انجام آن‌ها خودداری کنید. این حرکات شامل خم کردن لگن بیش از 90 درجه، روی هم انداختن پاها و گذر کردن آن‌ها از خط وسط بدن و چرخش مفصل لگن به طرف داخل می‌باشند. برای رعایت این موارد کارهایی وجود دارند که می‌توانید انجام دهید: یک بالش در بین پاهای خود قرار دهید، از نشیمنگاه با ارتفاع بیشتر در دستشویی استفاده کنید، از نشستن در صندلی‌های کم ارتفاع خودداری کنید، برای بستن بند کفش خود خم نشوید و همیشه مطمئن شوید که کشکک زانوی شما به طرف جلو و یا خارج قرار گرفته و جهت آن به سمت داخل نیست. برای آگاهی از موارد احتیاطی که باید آن‌ها را رعایت کنید با پزشک خود مشورت کنید چراکه ممکن است بسته به تکنیک‌های مختلف جراحی، موارد احتیاطی لازم نیست متفاوت باشند.

ورزش‌های مناسب بعد از تعویض مفصل ران


ورزش‌های تجویز شده توسط پزشک را حداقل به مدت 2 ماه پس از انجام عمل جراحی ادامه دهید. در برخی از موارد، پزشک به شما توصیه می‌کند تا از دوچرخه‌ی ثابت به‌منظور حفظ تونوس عضلانی و حفظ انعطاف پذیری مفصل لگن استفاده کنید. به محض اینکه پزشک شما اجازه‌ی لازم را بدهد، می‌توانید به فعالیت‌های ورزشی قبلی که از آن‌ها لذت می‌بردید بازگردید:

  • هر چقدر دوست دارید راه بروید ولی به یاد داشته باشید که راه رفتن جایگزینی برای ورزش‌های تجویز شده توسط پزشک نخواهد بود.
  • شنا کردن یک فعالیت عالی و ملایم پس از انجام جراحی تعویض مفصل است. شما می‌توانید به محض کشیدن بخیه‌ها و ترمیم شدن کامل زخم جراحی، شنا را شروع کنید.
  • به طور کلی فعالیت‌های تناسب بدنی ملایم مثل گلف، دوچرخه‌سواری و تنیس آرام فشار کمتری بر روی مفصل ران شما وارد کرده و انجام آن‌ها نسبت به فعالیت‌های شدید مثل دویدن، اسکی و تنیس سنگین ترجیح داده می‌شود.

برخی دیگر از ورزش‌های مفید برای توان‌بخشی تعویض مفصل لگن عبارت‌اند از:

فشار با زانو

برای انجام تمرین فشار با زانو:

  • به پشت خوابیده و پاهای خود را مستقیم دراز کنید. می‌توانید یک بالش کوچک در زیر زانوهای خود قرار دهید.
  • انگشتان پای خود را به طرف بالا بکشید و زانوهای خود را به سمت پایین فشار دهید تا عضلات ران شما منقبض شوند. به‌آرامی عضلات باسن خود را نیز منقبض کنید.
  • این حالت را تا 5 شماره نگه داشته و سپس عضلات خود را شل کنید.
  • دو بار در روز این تمرین را انجام داده و در ابتدا 10 بار آن را تکرار کنید. به تدریج دفعات تکرار حرکت را تا 30 بار افزایش دهید.

صاف کردن زانو به حالت نشسته

به‌منظور انجام این تمرین:

  • بر روی یک صندلی و یا بر روی تخت خود با یک حالت مناسب بدن بنشینید.
  • انگشتان پای خود را به طرف بالا کشیده و زانوی خود را صاف کنید.
  • تا 5 شماره این موقعیت را حفظ کرده و سپس به‌آرامی پای خود را پایین بیاورید.
  • این حرکت را با پای دیگر خود تکرار کنید.
  • دو بار در روز این تمرین را انجام داده و در ابتدا 10 بار آن را تکرار کنید. به تدریج دفعات تکرار حرکت را تا 30 بار افزایش دهید.

خم کردن زانو و مفصل ران

به‌منظور انجام تمرین خم کردن زانو و مفصل ران:

  • به پشت بخوابید.
  • انگشتان پای خود را در جهت سقف نگه دارید و در همین حین، پاشنه‌ی پای جراحی شده‌ی خود را به سمت باسن بکشید.
  • به مدت 5 شماره این موقعیت را حفظ کرده و سپس پای خود را به‌آرامی به موقعیت شروع بازگردانید.
  • این تمرین را با پای دیگر خود تکرار کنید.
  • دو بار در روز این تمرین را انجام داده و در ابتدا 10 بار آن را تکرار کنید. به تدریج دفعات تکرار حرکت را تا 30 بار افزایش دهید.

کشیدن پا به طرفین

به‌منظور انجام این تمرین:

  • به پشت بخوابید.
  • انگشتان پا و کشکک زانو را به طرف سقف نگه داشته و پاهای خود را به طرفین بکشید.
  • به مدت 5 ثانیه این موقعیت را حفظ کرده و سپس به موقعیت اولیه بازگردید.
  • دو بار در روز این تمرین را انجام داده و در ابتدا 10 بار آن را تکرار کنید. به تدریج دفعات تکرار حرکت را تا 30 بار افزایش دهید.

کشیدن مفصل ران

برای انجام این حرکت:

  • در انتهای تخت خود بنشینید. کف پای جراحی نشده‌ی خود را بر روی یک چهارپایه‌ی کوچک قرار دهید.
  • به پشت بر روی تخت بخوابید و اجازه دهید پای جراحی شده‌ی شما آویزان شود. باید در جلوی پای جراحی شده‌ی خود احساس کشیدگی کنید.
  • در این موقعیت به مدت 5 دقیقه بمانید و عضلات خود را شل کنید. پای جراحی شده را به عقب و جلو تاب ندهید.
  • این تمرین کششی را 2 تا 3 بار در روز تکرار کنید.
  • در صورتی که این تمرین برای شما شدید است، بالش‌های بیشتری در زیر سر و شانه‌های خود قرار دهید.
به این پست امتیاز دهید.
Rate this post