دررفتگی آرنج: آسیب دیدن استخوان و رباط آرنج در اثر سقوط و ضربه

دررفتگی آرنجی دومین دررفتگی شایع مفصل بعد از دررفتگی‌های شانه،در میان بزرگ‌سالان است. دررفتگی آرنج زمانی رخ می‌دهد که استخوان‌های آرنج از یکدیگر کشیده و جدا شوند. این امر باعث کشیدگی یا پارگی رباط‌هایی می‌شود که استخوان‌ها را در مفصل آرنج در کنار هم نگه می‌دارند. دررفتگی در آرنج معمولاً بعد از سقوط رخ می‌دهند هنگامی‌که آرنج و دست کاملاً کشیده می‌شوند.

دررفتگی آرنج اطفال و بزرگسالان می‌تواند کامل یا نسبی باشد. یک دررفتگی نسبی را نیمه دررفتگی می‌نامند. میزان نیرو و فشاری که باعث دررفتگی یک آرنج می‌شود معمولاً برای شکستگی هم‌زمان یک استخوان نیز کافی می‌باشد. این دو آسیب (دررفتگی و شکستگی) اغلب همراه باهم رخ می‌دهند.

دررفتگی آرنج هنگامی رخ می‌دهد که استخوان‌های متصل در مفصل آرنجتان از یکدیگر جدا می‌شوند و منجر به بروز علائم و مشکلاتی می‌شود. فوراً کارتان را متوقف کنید و همان زمان یک کیسه یخ (پیچیده در یک حوله) را برای 20 دقیقه روی محل قرار دهید و درصورتی‌که قادر به حرکت دادن آرنجتان نیستید، درد شدیدی دارید و دستتان حسی ندارد یا نبض در مچتان نمی‌زند، فوراً برای درمان به نزدیک‌ترین بیمارستان و اورژانس مراجعه کنید. عدم درمان دررفتگی آرنج ممکن است منجر به بروز مشکلات بیشتر یا بدفرمی دائمی دست گردد. پیش از انجام جا انداختن دستی آرنج، به بیمار مسکن می‌دهند زیرا این کار با درد بسیاری همراه است.

  • سپس به مدت 1 تا 3 هفته آرنج باید در آتل باشد و این مدت به‌شدت دررفتگی بستگی دارد.
  • بعد از بهبودی کامل و بازیابی نیرو و استقامت و دامنه‌ی حرکتی آرنج، بیمار باید یک برنامه‌ی فیزیوتراپی (لینک به مقاله فیزیوتراپی) را دنبال کند.

بعد از بهبودی کامل آرنج، باید ورزش‌های کششی را آغاز کرد.

در مرکز تخصصی طب فیزیکی و توان‌بخشی بیمارستان لاله انواع روش‌های مختلفی برای کاهش درد و تسریع روند بهبود دررفتگی و نیمه دررفتگی مفصل آرنج تحت نظر دکتر محمدرضا برزگر (لینک به بیوگرافی دکتر) در اختیار شما عزیزان قرار می‌گیرد.

دررفتگی آرنج چگونه رخ می‌دهد؟


دررفتگی‌های آرنج دست در میان عموم مردم، شایع نیست. دررفتگی آرنج معمولاً هنگامی رخ می‌دهد که فرد سقوط می‌کند درحالی‌که دستش بیش‌ازحد کشیده شده باشد.

وقتی دست با زمین برخورد می‌کند، نیرویی به دست و به آرنج وارد می‌شود. معمولاً یک حرکت چرخشی در این نیرو وجود دارد. این نیروی چرخشی می‌تواند استخوان آرنج را از جای خود خارج کند و بچرخاند. دررفتگی آرنج همچنین می‌تواند در حین تصادفات رانندگی نیز رخ دهد وقتی‌که عابر پیاده به سپر خودرو اصابت می‌کند. نیرویی که به باز وارد می‌شود می‌تواند باعث دررفتگی آرنج شود، درست مانند هنگام سقوط

 آرنج به خاطر اثرات نگه‌دارنده و ثابت‌کننده‌ی سطح استخوان‌ها، رباط‌ها و عضلات، ثابت است. وقتی آرنج از جای خود خارج می‌شود یا به عبارتی در می‌رود، یکی یا همه‌ی این ساختارها ممکن است با درجات مختلفی دچار آسیب شوند. یک دررفتگی ساده، آسیب استخوانی عمده‌ای را در پی ندارد.

یک دررفتگی پیچیده می‌تواند آسیب‌هایی جدی و شدیدی را به رباط‌ها و استخوان وارد کند. در شدیدترین وضعیت، مجاری خونی و عصب‌های واقع‌شده در آرنج ممکن است آسیب ببینند.

در صورت بروز این مشکل، خطر از دست دادن دست وجود دارد. برخی افراد از بدو تولد دچار سستی یا شلی رباط هستند، این افراد در خطر بیشتری برای دررفتگی‌ها می‌باشند. همچنین برخی دیگر به‌طور مادرزادی دارای زند زیرینی هستند که شیار کم‌عمقی برای نگه‌داشتن مفصل آرنج دارد. این افراد نیز درخطر بیشتری برای دررفتگی آرنج هستند.

به‌طور خلاصه، می‌تواند گفت که علت‌های دررفتگی آرنج عبارت‌اند از:

  • ضربه‌ی مستقیم یا پیچ‌خوردگی در آرنج
  • افتادن روی دستی که به‌شدت کشیده شده است.
  • عدم درمان یا درمان نادرست کشیدگی آرنج
  • نقایص مادر زادی مانند سطح کم‌عمق یا بدفرم مفصل
  • انقباض عضلاتی بسیار قوی

چه کسانی بیشتر دچار این عارضه می‌شوند؟


عوامل خطر دررفتگی آرنج در بچه ها و بزرگسالان عبارت‌اند از:

  • ورزش‌های تماسی مانند فوتبال، راگبی، لاکراس
  • فعالیت‌ها و ورزش‌هایی که با پریدن همراه هستند (مانند پرش ارتفاع، پرش‌بانیزه، بسکتبال و ژیمناستیک)
  • دررفتگی قدیمی یا رگ به رگ شدن و کشیدگی آرنج درگذشته
  • آسیب قبلی آرنج
  • استقامت و انعطاف‌پذیری ضعیف آرنج

دررفتگی کامل یا نسبی (نیمه دررفتگی) آرنج


یک دررفتگی کامل آرنج بسیار حاد و دردناک و کاملاً آشکار ست. فرم دست و بازو بدشکل می‌شود و ممکن است یک پیچ‌خوردگی نمایانی به وجود بیاید.

دررفتگی نسبی یا نیمه دررفتگی ممکن است به‌سختی قابل‌تشخیص باشد. این موارد معمولاً بعد از یک سانحه‌ی رانندگی رخ می‌دهند. به خاطر این‌که آرنج تا حدی جابه‌جاشده است، استخوان‌ها می‌توانند فوراً و به‌طور خود به خودی به‌جای خود حرکت کنند و مفصل کاملاً نرمال به نظر بیاید.

در این وضعیت آرنج معمولاً به‌خوبی حرکت می‌کند اما ممکن است دردی در آن احساس شود. ممکن است در سمت بیرونی یا داخلی آرنج، جایی که رباط‌ها کشیده یا پاره شده‌اند، کبودی مشاهده شود.

درصورتی‌که رباط‌ها به حالت قبلی خود بازنگردند و بهبودی حاصل نشود، ممکن است درزمانی دیگر دررفتگی نسبی مجدداً رخ دهد.

دررفتگی آرنج کودکان و بزرگ‌سالان چه نشانه‌هایی دارد؟


علائم و عوارض دررفتگی آرنج عبارت‌اند از:

  • درد شدید و ناگهانی در زمان آسیب
  • تغییر فرم آرنج (در دررفتگی‌های پیچیده)
  • بیرون آمدگی استخوان آرنج و استخوان کوتاه ساعد (دررفتگی خلفی)
  • بیرون آمدگی استخوان بلند ساعد (دررفتگی قدامی)
  • ورم
  • کبودی
  • حساسیت نسبت لمس
  • تغییر در حس نواحی که از طریق عصب‌های شعاعی radial و میانی median تحریک می‌شوند.
  • تغییر در حرکات انگشتان دست که از طریق عصب‌های شعاعی و میانی کنترل می‌شوند.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟


  • درد و ورمتان بدتر شود.
  • حرکت دادن آرنج بعد از صدمه برایتان دشوار باشد.
  • استخوان‌های آرنج بیش از یک‌بار به داخل و خارج حرکت کنند.
  • سؤالات و نگرانی‌هایی درباره‌ی وضعیتتان یا نکات مراقبتی دارید.

پزشکان چگونه بی‌ثباتی آرنج را تشخیص می‌دهند؟


برای تشخیص بی ثباتی مفصل آرنج در طی معاینه، پزشک بازوی شمارا معاینه خواهد کرد و همچنین حساسیت به لمس، تورم و تغییر شکل آرنجتان را بررسی خواهد کرد. او همچنین پوست و گردش خون به دستتان ارزیابی می‌کند. پالس‌های عصبی در گردن و مچ دست نیز تست می‌شوند.

اگر زمان جابه‌جایی مفصل، عروق نیز آسیب‌دیده باشند، هنگام لمس، دست‌ها سرد خواهند بود یا رنگ پوست آن نیز ممکن است سفید یا بنفش باشد. علت این امر، نرسیدن خون گرم به دست‌ها می‌باشد. همچنین وضعیت اعصاب دست نیز باید مورد ارزیابی قرار گیرد. اگر در طول دررفتگی، اعصاب آسیب‌دیده باشند، ممکن است قسمتی یا کل دست دچار بی‌حسی شود یا نتوان با آن کار کرد.

 برای تعیین آسیب‌دیدگی استخوان‌ها، ممکن است انجام عکس‌برداری رادیولوژی لازم باشد. عکس‌برداری با اشعه ایکس یا همان رادیولوژی همچنین می‌تواند جهت دررفتگی را نشان دهد. اگر جزئیات آسیب‌دیدگی در تصویربرداری اشعه ایکس نامشخص باشد می‌توان از سی‌تی‌اسکن نیز کمک گرفته شود. اگر لازم است که رباط‌های واقع در آرنج نیز موردبررسی قرار بگیرند، تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI) می‌تواند مفید باشد. اگرچه در ابتدا پزشک می‌تواند بدون آنکه منتظر انجام یا جواب سی‌تی‌اسکن و MRI بماند، آرنج را جا بیندازد. معمولاً این آزمایش‌ها و معاینات بعد از جااندازی آرنج انجام می‌شوند.

درمان قطعی دررفتگی و نیمه دررفتگی آرنج


دررفتگی آرنج باید به‌عنوان یک مشکل اورژانسی تحت درمان قرار بگیرد. هدف از درمان فوری دررفتگی آرنج، بازگرداندن آرنج به وضعیت نرمال خود می‌باشد. هدف بلندمدت درمان دررفتگی آرنج، بازیابی عملکرد طبیعی دست است. از روش‌های جراحی به‌ندرت برای ترمیم یا بازسازی رباط‌های آرنج برای جلوگیری از دررفتگی مجدد استفاده می‌کنند. اقدامات درمانی برای دررفتگی آرنج شامل موارد زیر می‌شوند:

جا انداختن آرنج دست

دررفتگی‌های آرنج به رسیدگی و برگرداندن فوری استخوان‌ها به‌جای طبیعی خود نیاز دارد، جا انداختن آن‌ها باید توسط پزشک یا فردی کارآزموده انجام بگیرد. گاهی اوقات، پزشک نمی‌تواند با دست آن را جا بیندازد و ناچار به انجام جراحی خواهد شد. بعد از جا انداختن آرنج، باید برای مدتی حرکت آرنج را محدود کرد و یا آن را با آتل‌بندی ثابت نگه داشت. ممکن است در طول فرآیند جا انداختن، از بیهوشی عمومی یا داروهای شل کننده‌ی عضلات برای کمک به کاهش درد مفصل استفاده کرد.

داروهای مسکن درد

داروهای ضدالتهاب NSAIDs  به کاهش درد و ورم یا تب کمک می‌کنند. این داروها با نسخه‌ی پزشک یا بدون تجویز و نسخه‌ی پزشک قابل‌دسترس هستند. اگر داروهای رقیق‌کننده‌ی خون مصرف می‌کنید، حتماً از پزشک خود درباره‌ی بی‌خطر بودن این داروها بپرسید. همیشه برچسب روی دارو و دستورالعمل مصرف دارو را مطالعه کنید.

استامینوفن نیز موجب کاهش درد و تب می‌شود. این دارو را می‌توان بدون نسخه‌ی پزشک تهیه کرد. البته باید درباره‌ی مقدار و دفعات مصرف آن اطلاع داشته باشید؛ دستورالعمل‌های مصرف دارو را رعایت کنید. مصرف نادرست داروی استامینوفن می‌تواند منجر به آسیب کبدی شود.

استفاده از یخ

هر 15 تا 20 دقیقه یک‌بار یا طبق دستورالعمل گفته‌شده، آرنجتان را با یخ سردکنید. از یک کیسه یخ استفاده کنید، یا یخ خردشده را در یک کیسه نایلون بریزید. آن را با یک حوله بپوشانید. یخ به جلوگیری از آسیب‌دیدگی بافت‌ها و کاهش ورم و درد کمک می‌کند. تا هر زمان که می‌توانید، آرنجتان را بالاتر از سطح قلبتان نگه‌دارید. این کار به کاهش ورم و درد کمک خواهد کرد. برای اینکه بتوانید راحت‌تر آرنجتان را بالا نگه‌دارید، آن را روی چند بالشت یا پتو تکیه دهید.

ثابت نگه‌داشتن

طبق دستور پزشکتان، آرنجتان را بی‌حرکت نگه‌دارید. می‌توانید برای ثابت نگه‌داشتن استخوان‌ها، از یک آتل روی دستتان استفاده کنید. این کار به کاهش درد کمک می‌کند و باعث تسکین آرنج می‌شود. ممکن است پزشک به شما توصیه کند که روز و شب از این آتل بروی دستتان استفاده کنید. می‌توانید برای کمک به راحت‌تر بودن بازو و دستتان از یک کیسه یا لیف حمام تاشده در زیر بغلتان استفاده کنید. درباره‌ی اینکه آیا می‌توانید برای حمام کردن یا دوش گرفتن آتل را درآورید، با پزشک خود صحبت کنید.

درمان‌ فیزیوتراپی دررفتگی آرنج

برای کمک به بهبودی درحرکت و استقامت آرنج و نیز کاهش درد ناشی از دررفتگی آرنج، ممکن است درمان‌های فیزیوتراپی توصیه شود. چندین روش درمان فیزیوتراپی برای دررفتگی آرنج وجود دارد که می‌توانند شامل موارد زیر و یا ترکیبی از آن‌ها باشند:

  • تحریک الکتریکی عصب (TENS)
  • اولتراسوند تراپی
  • درمان دستی و موبیلیزاسیون آرنج
  • ورزش‌درمانی
  • آموزش بیمار درباره‌ی
    • دررفتگی آرنج
    • جوانب احتیاطی که باید در نظر گرفته شوند
    • مراقبت از خود در مقابل علائم
    • مراقبت از زخم‌ها (در صورت انجام جراحی)
    • پیشگیری از آسیب و جراحت
  • ارائه‌ی برنامه‌های توان‌بخشی در رابطه باکار/فعالیت/ورزش

نوع درمان و برنامه‌ی درمانی که برای شما ارائه می‌شود به مشکل خاص آرنج، مرحله‌ی بهبودی و اهدافتان بستگی خواهد داشت. روش‌های درمانی که در بالا به آن‌ها اشاره‌شده است به این معنا نیست که پزشک در یک جلسه آن‌ها را برای شما انجام می‌دهد. پزشک متخصص به شما کمک خواهد کرد تا بهترین برنامه‌ی درمانی و مراقبتی برای شما تعیین گردد.

ورزش‌های مناسب برای دررفتگی آرنج

هرگاه پزشک به شما اجازه داد تا آتل را درآورید و یا برای حرکت دادن دستتان بریس را بازکنید، می‌توانید با انجام این تمرینات و ورزش‌ها، کار بازیابی حرکت آرنجتان را شروع کنید. شروع این تمرینات قبل از آنکه پزشک تائید کند ممکن است منجر به تأخیر در بهبودی شما گردد. هنگام انجام این تمرینات به یاد داشته باشید که:

  • بازیابی انعطاف‌پذیری بافت‌ها کمک می‌کند تا حرکت مفاصل اصلاح و برگردانده شود. این به حرکت و عملکرد بهتر و بدون درد آرنج کمک خواهد کرد.
  • یک کشش مؤثر باید برای حداقل 30 ثانیه نگه‌داشته شود.
  • انجام یک کشش نباید با درد همراه باشد. تنها باید کمی کشیدگی یا شل شدگی در بافت کشیده شده احساس کنید.

چرخاندن کف دست به سمت بالا (ساپینشن)، فعال

برای انجام این حرکت:

  • در حالت نشسته یا سر پا، آرنجتان را در کنار خود قرار دهید. آرنجتان تا زاویه‌ی 90 درجه خم‌کنید.
  • کف دستتان را روی به بالا بچرخانید تا وقتی‌که کشش ملایمی را در داخل ساعدتان احساس کنید.
  • به‌آرامی کشش را رها کنید. به وضعیت اولیه بازگردید.

چرخاندن کف دست به سمت داخل (پرونیشن)، فعال

برای انجام این حرکت:

  • در حالت نشسته یا سر پا، آرنجتان را در کنار خود قرار دهید. آرنجتان تا زاویه‌ی 90 درجه خم‌کنید.
  • کف دستتان را روی به داخل (پایین) بچرخانید تا وقتی‌که کشش ملایمی را در سمت بالای ساعدتان احساس کنید.
  • به‌آرامی کشش را رها کنید. به وضعیت اولیه بازگردید.

خمیدگی آرنج، به حالت تاق باز

برای انجام این حرکت:

  • به پشت دراز بکشید. دست چپ یا راستتان را با بالا (به سمت سقف) بکشید، با دست دیگر آن را نگه‌دارید. آن را در حالت راحت و رها نگه‌دارید.
  • آرنجتان را خم‌کنید و بگذارید دستتان به‌آرامی به‌طرف سینه‌تان پایین بیاید.
  • باید کشش ملایمی را در امتداد پشت بازو و آرنجتان احساس کنید. پزشک یا مربی ممکن است از شما بخواهد که یک وزنه کوچک در دست بگیرید تا کشش بیشتری حاصل شود.
  • سپس دستتان را به‌آرامی به بالا برگردانید.

عضله خم کننده آرنج

برای انجام این حرکت:

  • روی یک تخت یا یک میز بنشینید. مطمئن شوید که در وضعیت راحتی قرارگرفته‌اید و می‌توانید عضلات دست‌هایتان را آزاد و شل نگه‌دارید.
  • یک حوله‌ی تاشده‌ای را در زیر دست چپ یا راستتان قرار دهید تا آرنج و شانه‌تان در یک ارتفاع قرار بگیرند. دستتان را بکشید: آرنج نباید روی حوله بماند.
  • بگذارید تا وزن دستتان، آرنجتان را صاف نگه دارد. عضلات بازو و سینه را شل و در حالت استراحت نگه‌دارید. ممکن است پزشک یا مربی از شما بخواهد تا با استفاده از یک وزنه‌ی کوچک دستی میزان کشش را بیشتر کنید.
  • باید کششی را در سمت داخلی آرنجتان احساس کنید. سپس به‌آرامی به وضعیت اولیه‌تان بازگردید.

درمان‌های جراحی

در یک دررفتگی کامل و پیچیده‌ی آرنج، ممکن است برای بازیابی نظم و حالت قرارگیری استخوان‌ها و ترمیم رباط‌ها، نیاز به انجام جراحی داشته باشید. درمان دررفتگی پیچیده‌ی آرنج و بازگرداندن مفصل به حالت اولیه خود کار دشواری است.

بعد از جراحی، آرنج را می‌توان با یک مفصل خارجی نگه داشت. این وسیله از آرنج در مقابل دررفتگی مجدد محافظت خواهد کرد. اگر رگ‌ها و مجاری خونی یا عصب‌ها آسیب‌دیده باشند، ممکن است عمل جراحی دیگری برای ترمیم رگ‌ها و عصب‌ها و ترمیم آسیب‌های استخوانی و رباط‌ها موردنیاز باشد.

برای بازیابی دامنه‌ی حرکتی در برخی از موارد خشکی و گرفتگی آرنج، جراحی بازسازی بعدی می‌تواند به‌طور موفقیت‌آمیزی انجام شود. در این جراحی، بافت زخمی و رشد استخوان اضافه برطرف می‌شود. همچنین این جراحی، موانعی را که برای حرکت مفصل وجود دارد از بین خواهد بود. اگر حالت قرارگیری استخوان‌ها به خوب اصلاح نشود، به‌مرورزمان، خطر بروز آرتروز در مفصل آرنج بیشتر می‌شود؛ در این صورت آرنج به‌طور طبیعی قادر به حرکت و چرخش نخواهد بود یا دررفتگی آرنج مجدداً تکرار خواهد شد.

پیشگیری از دررفتگی آرنج


هر زمان که لازم باشد، بازوها و آرنج‌ها را با پوشش‌های محافظتی مناسب یا پدهای مخصوص آرنج محافظت کنید. هنگام افتادن در ورزش، بهتر است روی دستی که بیش‌ازحد کشیده شده است نیفتید، اگرچه این می‌تواند یک واکنش طبیعی باشد. این کار می‌تواند از بروز آسیب‌های بسیاری در آرنج جلوگیر کند. برای جلوگیری از احتمال افتادن در ورزش، قبل از هر کاری، کفش تان و زمین یا سطح تمرین یا بازی را چک کنید.


به این پست امتیاز دهید.
Rate this post