درمان اسپاسم (گرفتگی) عضلات ناشی از کشش نامناسب و ضعف ماهیچه ها

درمان اسپاسم عضلات

به انقباض ناگهانی و غیر ارادی یک عظله، گرفتگی ماهیچه می‌گویند که بصورت ناگهانی روی می‌دهد و آزاد نمی‌شود. گرفتگی می‌تواند هر ماهیچه تحت اختیاری (ماهیچه‌های روی استخوان) را تحت تاثیر قرار دهد. ماهیچه‌هایی که با این مشکل درگیر می‌شوند ممکن است بخشی یا تمام یک عضله یا گروهی از چندین عضله باشد. گروه‌های عضلانی که به طور معمول بیشتر تحت تاثیر این مشکل قرار می‌گیرند عبارتند از:

  •  پشت بخش پایینی پا یا عضله ساق پا ( ماهیچه gastrocnemius)
  •  پشت ران (ماهیچه hamstrings)
  •  جلوی ران (ماهیچه quadriceps)

گرفتی همچنین در پاها، دست‌ها، ساعدها، شکم و در طول قفسه سینه شایع است. پیشگیری از این گرفتیگی‌ها مستلزم کاستن از خستگی بیش از حد و کار ماهیچه‌هایتان است.

اگر چه گرفتگی‌های عضله همیشه هستند اما گاهی نیاز به مراقبت‌های جدی پزشکی دارند. اگر این گرفتگی‌ها بصورت شدید روی می‌دهند، مکرر اتفاق می‌افتند، به درمان‌های ساده پاسخ نمی‌دهند یا به دلایل مشخصی مانند تمرینات سخت ورزشی مربوط نمی‌شوند، حتما به پزشکتان مراجعه کنید. ممکن است شما مشکلی در گردش خون، اعصاب، سوخت و ساز (متابولیسم)، هورمون‌ها، داروهایی که مصرف می‌کنید یا تغذیه‌تان داشته باشید. نخستین درمان گرفتگی عضلات، روش‌هایی هستند که باعث آزاد شدن عضله درگیر می‌شود. روش‌های مختلفی برای آزاد کردن عضلات و توقف تنش ناشی از گرفتگی وجود دارد که شامل: تمرینات کششی و آرامش دهنده، فیزیوتراپی، ماساژ، لیزر درمانی، شاک ویو تراپی (امواج شوک) و طب سوزنی می‌شود. دیگر روش‌های درمانی در جهت رفع علت اصلی گرفتی عضلات می‌باشند و می‌توانند شامل: هیدراسیون (rehydration )، الکترولیت (electrolyte repletion)، هورمون درمانی، کلسیم ساپلمنت شن (calcium supplementation) و مانند این‌ها شوند.

در مرکز تخصصی طب فیزیکی و توانبخشی بیمارستان لاله انواع روش‌های درمان و توانبخشی برای رفع اسپاسم و گرفتگی عضلات تحت نظر دکتر محمدرضا برزگر انجام می‌شود. شما عزیزان می‌توانید برای دریافت اطلاعات بیشتر یا رزرو نوبت با شماره 02188571079 تماس حاصل فرمایید.

چرا دچار گرفتگی و خشکی عضلات می‌شویم؟


اگرچه علت دقیق گرفتگی ماهیچه‌ها ناشناخته (idiopathic) است، برخی محققین معتقد هستند که کشیدگی ناکافی و فرسودگی عضلات منجر به خارج شدن مکانیزم‌هایی که انقباض ماهیچه را کنترل می‌کنند، از حالت عادی می‌شود. عوامل دیگر همچنین ممکن است دخالت داشته باشند مانند تهویه ضعیف محیط، تمیرینات یا کار در دمای شدید، کمبود آب، کمبود نمک و مواد معدنی (الکترولیت‌ها).

کشیدگی ناکافی و کوفتگی و فرسودگی عضلات

عضلات دسته‌هایی از فیبر (تارهای نازک) هستند که با انبساط و انقباض خود سبب بوجود آمدن حرکت می‌شوند. در یک برنامه عادی کشیدگی طولی تارهای عضلانی آنها ممکن است در زمان ورزش کردن به شدت منقبض و سفت شوند. وقتی بدن شما تهویه مناسبی نداشته باشد شما بیشتر به تمرینات رفع کوفتگی عضلات تمایل داردید که این تمرینات می‌توانند منجر به افزایش فعالیت‌های آرامبخش عصبی شوند. تقلا و تلاش بیش از حد (Overexertion) باعث از بین رفت اکسیژن ماهیچه‌ها می‌شود که این مسئله منجر به ساخته شدن مواز زائد و اسپاسم عضلانی می‌شود.

گرما، کم آبی و از بین رفتن الکترولیت‌ها

گرفتگی عضلات احتمال دارد وقتی که در هوای گرم ورزش می‌کنید اتفاق بیافتد زیرا در این شرایط عرق کردن باعث تخلیه مایعات بدن، نمک و مواد معدنی (مانند پتاسیم، منیزیم، کلسیم) می‌شود. از دست رفتن این مواد مغذی همچنین می‌تواند باعث اسپاسم عضلانی شود.

این عارضه چه نشانه‌هایی دارد؟


محدوده گرفتگی عضلات ممکن است از یک تیک عضلانی کوچک تا دردهای بسیاز آزاردهنده باشد. گرفتگی عضله ممکن است بصورت سخت شدگی پوست و یا یک گره زیر پوستی سفت، لمس شود. یک گرفتگی ممکن است چند ثانیه تا 15 دقیقه و یا بیشتر طول بکشد.

چه کسانی بیشتر دچار اسپاسم عضلانی می‌شوند؟


برخی افراد مستعد گرفتگی عضلات می‌باشند و با هر فشار فیزیکی معمولی عضلاتشان می‌گیرد. این افراد که ریسک گرفتگی عضلاتشان بیشتر است عبارتند از نوزادان، نوجوانان، زنان باردار و سنین بالای 65 سال. سایر عواملی که ریسک گرفتگی عضلات را در افراد بالا می‌برد عبارتند از:

  •  بیماری یا وزن بالا
  •  فعالیت بیش از حد در کار یا ورزش
  •  مصرف برخی داروهای مشخص

گرفتگی عضلات در میان ورزشکاران ورزش‌های استقامتی مانند دوندگان دوی ماراتن و ورزش سه گانه (دو، شنا، دوچرخه) و افراد مسنی که فعالیت‌های فیزیکی شدید دارند بسیار شایع است. احتمال گرفتگی عضلات در ورزشکاران در زمان تمرینات پیش از شروع مسابقات به دلیل مقید نبودن و بنابر این در معرض فرسودگی عضلانی قرار گرفتنشان، بیشتر است. گرفتگی اغلب در اواخر تمرینات ورزشی شدید و طولانی یا 4 تا 6 ساعت بعد از آن ، پیشرفت می‌کند. افراد مسن‌تر در مقایسه با ضعف بنیه و خشک شدن عضلات که از اواسط دهه چهلم عمر آغاز می‌شود و با بی تحرکی شتاب می‌گیرد، بیشتر مستعد گرفتگی عضلات هستند. بر اساس سنتان عضلات شما نمی‌توانند آنطور که باید به سختی کار کنند. بدن همچنین توانایی حس تشنگی و پاسخ گویی به تغییرات دما را از دست می‌دهد.

پزشکان از چه روش‌هایی برای تشخیص این آسیب استفاده می‌کنند؟


پزشکان سوابق شما را برای تجزیه و تحلیل شاخص‌ها، محل، شدت و فراوانی روی دادن گرفتگی عضلات، بررسی می‌کنند. داروهایی که مصرف کرده‌اید بررسی می‌شوند تا اگر نقش در بروز این مشکل داشته باشند مشخص شود. آزمایش‌هایی فیزیکی مشتمل بر ارزیابی قدرت ماهیچه‌ها، سرعت عمل و شرایط عصبی آنهای انجام می‌شود. آزمایش خون برای بررسی آنزیم‌های آن (CPK, aldolase, LDH, ALT, AST) می‌تواند به تشخیص اینکه آیا آسیب دیدگی در عضلات رخ داده یا نه، کمک کند. دیگر آزمایشات خون ممکن است مشتمل بر ارزیابی مقدار کلسیم، فسفر، پتاسیم و منیزیم، همچنین فعالیت تیروئید، باشد. گاهی هم متخصصان مغز و اعصاب ممکن است سرعت هدایت اعصاب (NCV) و یک الکترومیوگرافی (EMG) را مورد آزمایش قرار دهند.

اسپاسم عضلانی چگونه درمان می‌شود؟


درمان اسپاسم عضلانی بستگی به این دارد که این مشکل یک رویداد ناگهانی است یا یک مشکل مزمن. روش‌های درمانی عبارتند از:

به کارگیری گرما و سرما

درمان اسپاسم عضلانی با گرما و سرما

استفاده از پارچه گرم یا بسته یخ روی محل گرفتگی عضله می‌تواند به تسکین درد ناشی از آن کمک کند. حدود 20 دقیقه از وسیله گرم یا سرد استفاده نمایید. هرگز بسته سرد یا یخ را مستقیما روی پوست قرار ندهید. مطمئن شوید که آنها را در حوله یا پوشش دیگری پوشانده اید. مراقب استفاده از وسیله گرم در رخت خواب باشید. خوابیدن به همراه یک وسیله گرم ممکن است باعث آتش سوزی شود.

  •  اگر از دوش آب گرم برای گرفتگی عضله استفاده می‌کنید، آب را مستقیما روی محل گرفتگی هدایت کنید. اگر از جریان آب پرفشار استفاده کنید می‌تواند مزیت ماساژ هم داشته باشد.
  •  در نظر داشته باشید که در آسیب‌ها یخ بهتر عمل می‌کند. اگر درد شدید دارید و پوست شما احساس داغ شدگی دارد از یخ استفاده کنید. از گرما برای عضلاتی استفاده کنید که بواسطه درد مزمن یا فشار دردناک شده‌اند.

از داروهای مسکن کمک بگیرید

مسکن اسپاسم عضلات

داروهای بدون نسخه مانند ایبوبروفن (Advil, Motrin IB, others) یا ناپروکسن سدیم (Aleve) می توانند در تسکین دردهای ناشی از گرفتگی عضلات ماثر باشند اگر چه آنها باعث درمان واقعی نمی‌شوند.

  •  اگر داروهای مسکن برای سلامتی شما مضر هستند با پزشک خود درمیان بگذارید.
  •  اگر شما باردار هستید مکمل های کلسیم و منیزیم دار را مد نظر قرار دهید. گرفتگی عضلات گاهی در زمان بارداری روی می‌دهد. در این خصوص با پزشک خود مشورت کنید. گاهی مکمل‌های کلسیم و منیزیم برای درمان گرفتگی عضلات مفیدند.

آرامبخش‌های عضلانی مانند سیکلوبنزاپرین (Flexeril) ، اورفنادرین (Norflex) و باکلوفن (Lioresal) می توانند به آزاد شدن عضلات گرفته کمک کنند. در مورد این که این‌ها برای شما مفیدند یا نه با پزشک خود صحبت کنید.

فیزیوتراپی برای درمان گرفتگی عضلات

فیزیوتراپی برای درمان گرفتگی عضلات

فیزیوتراپی برای بیمارانی است که از گرفتگی عضلات رنج می‌برند و می تواند به شناسایی و تصحیح عوامل مشخصی که در پیشرفت این مشکل نقش دارند کمک کند و بنابراین باعث به حداقل رساندن احتمال بازگشت مجدد مشکل می‌شود. درمان ممکن است شامل :

  •  ماساژ بافت نرم
  •  کشش
  •  اتصال مشترک عضلات
  •  گرما درمانی
  •  اولتراسوند
  •  تمریناتی برای افزایش استحکام، انعطاف، فرم گرفتن یا تعادل
  •  اموزش
  •  دستگاه اصلاح حرکت
  •  تصحیح بیوشیمی
  •  دستگاه‌هایی برای کمر یا پا
  • سمت فعالیت‌های با برنامه به صورت تدریجی

ماساژ دادن محل گرفتگی عضله

ماساژ-دادن محل گرفتگی عضله

اگر گرفتگی عضله در محلی روی داده باشد که به آن دسترسی دارید مانند پاها، سعی کنید آنجا را ماساژ دهید. ماهیچه های پا را محکم با هر دو دست بگیرید و عمیقا و محکم مالش دهید تا آزاد شوند. وجود نفر دوم برای کمک به ماساژ دادن محل‌هایی که ممکن است در دسترس نباشند مفید است. مالش دادن عمیق و ساده عضلات اغلب به آزاد شدن آنها کمک می‌کند. ماساژ نباید دردناک باشد. اگر عضلات شما در اثر گرفتگی محکم به هم گره خورده‌اند ماساژ ممکن است باعث آسیب دیدگی آنها شود. هرگز ماساژی را که درد ایجاد می کند ادامه ندهید. پزشکان از روش‌های تخصصی برای درمان گرفتگی عضلات و بافت‌هایی که در عمق عضلات قرار دارند، استفاده می‌کنند. برای گرفتگی‌های مزمنی که به اقدامات درمانی خودتان پاسخ نمی‌دهد می بایست مراجعه هفتگی یا ماهانه به پزشک در نظر گرفته شود. همچنین می‌توانید از حرکت دادن غلطک فومی استفاده کنید. برای این کار یک غلطک از جنس فوم را پایین تر از محل گرفتگی قرار دهید. غلطک را روی محل حرکت دهید و به آرامی برای 5 تا 10 دقیقه فشار دهید. این کار را با یک توپ تنیس نیز می‌توانید انجام دهید.

طب سوزنی

طب سوزنی برای اسپاسم

طب سوزنی نیز یکی از روش‌های موثر برای درمان اسپاسم و خشکی عضلات است. طب سوزنی روش درمانی است که در آن سوزن‌های بسیار نازکی را در نقاط دقیقی در سرتاسر بدن فرو می کنند. سوزن‌ها از جنس سخت، استریل و یک بارمصرف هستند. در این روش هیچ دارویی تزریق نمی‌شود. وجود این سوزن‌ها باعث ایجاد شوق درمان شدن، کاهش درد و ارتقاء سطح انرژی، می‌شود. اثر درمانی آن برای هر فرد متفاوت است. بعضی بلافاصله احساس تسکین درد دارند و بعضی دیگر ممکن است ساعت‌ها و روزهای طول بکشد. بعضی افراد باید چند دفعه مورد درمان قرار می‌گیرند و در بعضی موارد پاسخ نمی‌دهد. تعداد دفعات درمان برای هر بیمار متفاوت است. مانند سایر روش‌های درمانی طب سوزنی اگر چند بار تکرار شود بهتر عمل می‌کند.

شاک ویو تراپی

شاک ویو تراپی اسپاسم

شاک ویو تراپی یکی از روش‌های جدید برای درمان بسیاری از بیماری های اسکلتی عضلانی از جمله اسپاسم عضله است. شاک ویو تراپی یکی از روش‌های درمانی غیر تهاجمی است و از پالس‌های ناگهانی انرژی مکانیکی استفاده می کند که مانند پژواک امواج صوتی هستند. برای انجام این کار پزشک از یک ژل لغزنده کننده برای دسته دستگاه استفاده می‌کند و سپس این دسته را روی پوست در محل گرفتگی عضله قرار می دهد. وقتی دسته دستگاه شروع به کار می کند امواج ضربه ای از پوست به بافت آسیب دیده ارسال می شود. وقتی بافت آسیب دیده تحریک می شود بدن وادار به ارسال خون و مواد مغذی به محل بافت می شود. جریان خون پر اکسیژن افزایش می یابد و توانایی غریزی بدن حفظ سلامتی در بدن تحریک می شود.

لیزر درمانی

لیزر درمانی اسپاسم

با کمک گرفتن از لیزر تراپی می‌توان گرفتگی و خشکی عضلات را درمان کرد. لیزر درمانی روش است که در آن از طول موج مشخصی از نور برای درمان شرایط دردناک استفاده می‌شود. انرژی نورانی وارد سلول‌های آسیب دیده می‌شوند و فعالیت های درون سلولی را تحریک می کنند. این امر باعث کاهش درد در محل و بالا رفتن سرعت بازیافت سلول‌های آسیب دیده می شود. وقتی سلول‌ها بازیافت شدند، فرایند بهبود کامل می شود. لیزر درمانی می‌تواند در برطرف کردن دلیل بروز اسپاسم عضلانی بسیار ماثر باشد. تعداد زیادی از بیماران بعد از یک بار به مدت 15 دقیقه درمان به این روش، به شکل معنا داری تسکین یافته اند. بعد از یک آزمایش پزشک می‌تواند تشخیص دهد که تقریبا چند بار درمان برای برطرف شدن کامل مشکل لازم است.

تمرینات

ورزش اسپاسم

گرفتگی عضله وقتی کشش به درستی انجام شود می‌تواند برطرف شود. کشیدن ماهیچه‌های گرم به طور منظم باعث کشش طولی فیبرهای ماهیچه می‌شود در نتیجه در خلال تمرین آنها شدیدا منقبض و محکم می‌شوند و این احتمالا باعث می‌شود شما کمتر این تمرینات را انجام دهید. کشش نباید دردناک باشد. اگر احساس تیزی و سوزش کردید کشش را رها کنید. برای مثال:

  •  برای گرفتگی ساق پا در حالی که پاها از هم جدا هستند بایستید، پایی که مشکل دارد را جلوی دیگری قرار دهید. وزن بدن خود را روی پای جلویی قرار دهید و کمی زانو را خم کنید. پاشنه هر دو پا را روی زمین نگهدارید. این وضعیت را 15 تا 30 ثانیه حفظ کنید.
  •  نوع دیگر کشش ساق پا به این صورت است که بنشینید درحالیکه هر دو پا در سمت جلوی بدن کشیده شده اند. پاها را در حالت آزاد قردار دهید و کمر خود را راست نگهدارید. دست‌های خود را روی زمین در دو طرف پاها قرار دهید. به آرامی به سمت جلو خم شوید. وقتی به لبه منحنی رسیدید این کشیدگی را 30 ثانیه نگه دارید.
  •  ران‌های خود را یکی یکی بکشید. بایستید، یک پای خود را با خم کردن زانو به طرف باسن بالا بکشید. پای بالا آورده شده را با مچ یا پشت پا نگهدارید. تا انجا که می‌توانید به سمت باسن بکشید تا ماهیچه‌های ران کشیده شوند و این وضعیت را 30 ثانیه نگه‌دارید. شما می‌توانید برای حفظ تعادل دست آزاد خود را به دیوار یا صندلی بگیرید.

آیا ممکن است از گرفتگی عضلات جلوگیری کرد؟


کشیدن عضلات قبل و بعد از انجام فعالیت‌های فیزکی شدید توصیه می‌شود. گرم کردن و سرد کردن به اندازه کافی ، قبل و بعد از انجام هر فعالیتی به جلوگیری از گرفتگی کمک می‌کند. آبرسانی (مصرف آب) به اندازه کافی قبل، در هنگام و بعد از فعالیت‌های فیزیکی مهم است بخصوص اگر این فعالیت‌ها بیش از 1 ساعت طول بکشد و جایگزینی الکترولیت‌ها (بخصوص سدیم و پتاسیم که بخش زیادی از عرق را تشکیل می دهند) همچنین مفید است. باید ازخستگی بیش از حد بخصوص در هوای گرم خوددار کرد. نشان داده شده که مصرف مکمل های کلسیم و منیزیم می‌تواند از گرفتگی‌های عضلانی دوران بارداری جلوگیری کند.


به این پست امتیاز دهید.
Rate this post