درمان پا درد: درد و ضعف پا در زنان و مردان هنگام خواب و بعد ورزش

پادرد ممکن است به دلیل عارضه‌هایی که استخوان‌ها، مفاصل، عضلات، تاندون‌ها، رباط‌ها، عروق خونی، اعصاب و یا پوست را درگیر می کنند ایجاد شود. این درد ممکن است در کف یا مچ پا، زانو، پشت زانو، ران، پشت پا و یا هر منطقه‌ی دیگری از این اندام احساس شود. این درد بسته به علت بروز آن ممکن است به هنگام خواب یا در هنگام دویدن و ورزش کردن بروز پیدا کند. پا درد بسته به علت اصلی آن ممکن است در یک یا هر دو پا بروز پیدا کند. عموماً پادرد به دلیل التهاب بافت‌ها در اثر آسیب یا بیماری ایجاد می شود. هر آسیب یا بیماری مزمن می‌تواند منجر به التهاب در بافت‌ها و درنتیجه پادرد شود. از آن جایی که بافت‌ها و ساختارهای متعددی در پا وجود دارند، طیف وسیعی از آسیب‌ها و عارضه‌ها ممکن است منجر به درد در این اندام شوند.

پای انسان با دارا بودن عضلات بزرگ و حدود یک‌چهارم از استخوان های بدن فرد را قادر به راه رفتن، پریدن، دویدن، لگد زدن به توپ و یا رانندگی می‌کند. پاهای انسان با داشتن قابلیت های عملکردی خاص در حالی که توسط گروه های عضلانی مثل همسترینگ، چهار سر ران و پشت ساق به یکدیگر متصل شده و مفاصل کلیدی مثل زانو و مچ پا را دارند، می‌توانند فرد را قادر سازند تا در دوی ماراتون شرکت کرده و یا از یک کوه بالا برود. پادرد یک مشکل شایع است که ممکن است به دلیل گرفتگی، آسیب و یا دلایل دیگر ایجاد شده باشد.

فیزیوتراپی، ورزش درمانی، ماساژ ، طب سوزنی، اولتراسوندتراپی ، بیوفیدبک بهترین روش‌ها برای درمان پا درد شدید هستند.

در مرکز تخصصی طب فیزیکی و توانبخشی بیمارستان لاله انواع روش‌های جدید برای درمان ضعف و درد پا تحت نظر دکتر محمدرضا برزگر در اختیار شما عزیزان قرارم گیرد. برای دریافت اطلاعات بیشتر یا رزرو نوبت می‌توانید با شماره تلفن‌های 02188571079 تماس حاصل فرمایید.

علت‌های درد گرفتن پا چیست؟


شایع‌ترین دلایل درد پا عبارت‌اند از:

پادرد ممکن است ناشی از گرفتگی‌های عضلانی باشد. ازجمله علل شایع گرفتگی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • کمبود آب بدن و یا کمبود پتاسیم، سدیم، کلسیم و منیزیم در خون
  • برخی از داروها (مثل داروهای ادرارآور و استاتین ها)
  • خستگی مفرط عضلات و یا کشیدگی به علت استفاده‌ی بیش از حد، ورزش کردن زیاد و یا نگه داشتن طولانی مدت یک عضله در یک موقعیت

آسیب‌های فیزیکی زیر نیز می توانند منجر به پا درد شوند:

  • کشیدگی و پارگی عضله
  • ترک برداشتن استخوان (شکستگی در اثر فشار)
  • التهاب تاندون‌ها (تاندونیت)
  • بیماری درد ساق پا (احساس درد در جلوی پا به دلیل استفاده‌ی بیش از اندازه)

ازجمله دیگر دلایل شایع پادرد می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • آترواسکلروز که منجر به انسداد جریان خون در شریان‌ها می‌شود (این نوع درد که به شکل لنگیدن نیز شناخته می‌شود معمولاً در زمان ورزش کردن و راه رفتن دیده شده و پس از استراحت از بین می‌رود).
  • لخته‌ی خونی (ترومبوز عمقی وریدی) در اثر استراحت طولانی مدت
  • عفونت استخوان (استئومیلیت) یا عفونت پوست و بافت‌های نرم (سلولیت)
  • التهاب مفاصل پا در اثر آرتروز و نقرس
  • آسیب‌های عصبی شایع در افراد مبتلا به دیابت، افراد سیگاری و افرادی که الکل مصرف می‌کنند
  • واریس

ازجمله دلایل با شیوع کمتر می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • تومورهای استخوانی سرطانی (استئوسارکوما و سارکوما اوینگ)
  • بیماری لگ کالو پرتس: گردش خون ناکافی به طرف مفصل ران که منجر به کند شدن رشد پا خواهد شد
  • تومورهای غیر سرطانی (خوش خیم) یا کیست‌های استخوان ران و درشت نی (استئوئید استئوما)
  • درد عصبی سیاتیک (درد منتشر شونده به طرف پایین پا) در اثر سر خوردگی
  • سر خوردگی اپی فیز مرکزی استخوان ران: این عارضه بیشتر در پسران و کودکان دچار اضافه وزن بین 11 تا 15 سال دیده می‌شود

این درد چه نشانه های دیگری به همراه دارد؟


این درد چه نشانه‌های دیگری به همراه دارد

بسته به علت درد ممکن است علائم دیگری نیز وجود داشته باشند مثل:
• ضعف
• بی حسی
• احساس ضربان
• گرفتگی
• درد مبهم
• احساس مورمور که ممکن است با درد پا همراه باشد
برای اهداف تشخیصی و درمانی، مهم است که نوع و موقعیت دقیق درد موجود در پاها مشخص شود.

چه زمانی فرد باید برای پادرد به پزشک مراجعه کند؟


مردم معمولاً پس از وقوع آسیب بسته به شرایط ایستادن، تحمل وزن و راه رفتن برای مراجعه به پزشک تصمیم‌گیری می کنند. این کار معمولاً منطقی است ولی در صورتی که احتمال شکستگی استخوان وجود داشته و یا مفصل به شدت متورم شده است باید بلافاصله به پزشک مراجعه شود. تورم مفصل هیچ وقت امری طبیعی نیست. به یاد داشته باشید که تنها به دلیل توانایی حرکت دادن پا، نمی‌توان گفت آسیبی به آن وارد نشده است.
در اکثر موقعیت‌های دیگر، درد پا به صورت تدریجی شروع شده و بیمار زمانی که درد در زندگی او اختلال ایجاد کرد به پزشک مراجعه خواهد کرد. معمولاً پادرد بخشی از یک گروه علائم دیگر است و به صورت مستقل بررسی نخواهد شد.
با این حال زمانی که پادرد به صورت ناگهانی شروع شود، باید به آن توجه کرد و بلافاصله برای درمان آن به پزشک مراجعه کرد. در صورتی که پای شما گرم و متورم بوده و خطر ترومبوز عمیق وریدی وجود دارد و یا در صورتی که پا سرد و رنگ پریده بوده و خطر لخته‌ی خونی شریانی وجود داشته باشد باید بلافاصله برای درمان اقدام کرد.
در صورتی که درد کمر و پا همراه با ضعف عضلانی، زمین خوردن و تغییر در عملکرد مثانه و روده‌ها رخ داده باشد، ممکن است نشانه‌ای از درگیر شدن بخشی از نخاع به نام اعصاب دم عصبی باشد که می‌تواند به عنوان عارضه‌ای اورژانسی در نظر گرفته شود و باید بلافاصله برای درمان آن اقدام کرد.
کودکانی که به پادرد مبتلا شده و در اثر آن لنگ می‌زنند و یا افرادی که همراه با پادرد دچار تب نیز می‌شوند باید بلافاصله برای بررسی به پزشک مراجعه کنند.

پزشک چگونه پادرد را تشخیص می دهد؟


بررسی پادرد همیشه با مصاحبه‌ی پزشک از بیمار شروع شده و در طی آن معاینه‌ی فیزیکی نیز انجام می‌شود که می تواند علت احتمالی پادرد را مشخص کند. تصمیم در مورد آزمایشات تشخیصی شامل آزمایش خون و عکس برداری با اشعه‌ی ایکس به نظر پزشک و علل احتمالی پادرد که توسط او تشخیص داده شده‌اند بستگی خواهد داشت. در برخی از موارد ممکن است نیاز به انجام آزمایش نباشد.

آزمایش خون

آزمایشاتی از قبیل شمارش گلبول‌های سفید، سرعت رسوب گلبول‌های قرمز (ESR) و پروتئین واکنش دهنده به (C (CRP می‌توانند به تشخیص عفونت کمک کنند. این‌ها آزمایشاتی غیراختصاصی هستند که می‌توانند پزشک را در جهت صحیح تشخیص راهنمایی کنند. در نظر داشته باشید که تعداد گلبول‌های سفید ممکن است در اثر عفونت افزایش یابد مگر اینکه سیستم ایمنی فرد دچار اختلال و مشکل شده باشد که در این صورت با وجود عفونت، تعداد گلبول‌ها به اشتباه طبیعی خواهد بود. همانند تمامی آزمایشات، افزایش ESR و CRP باید با در نظر گرفتن بیماری مورد تشخیص تفسیر شوند.
در صورتی که بیماری نقرس برای فرد در نظر گرفته شده است ممکن است انجام آزمایش برای اندازه‌گیری میزان اوریک اسید در خون لازم باشد البته در حملات حاد، ممکن است سطح اوریک اسید در خون بالا، پایین و یا طبیعی باشد. در صورتی که میزان اوریک اسید در خون زیاد باشد و سوابق پزشکی و معاینات فیزیکی نیز آن را تأیید کنند، می توان تشخیص نقرس را تأیید کرد.
بسته به علت در نظر گرفته شده برای پادرد ممکن است آزمایشات بالینی دیگری نیز برای بیمار تجویز شوند.

عکس برداری

• اشعه‌ی ایکس: در صورتی که خطر وجود شکستگی و ترک‌خوردگی استخوان ها وجود داشته باشد ممکن است عکس برداری با اشعه‌ی ایکس لازم باشد.
• اولتراسوند: اسکن اولتراسوند می‌تواند در تشخیص ترومبوز عمیق وریدی مفید باشد.
• شاخص مچ پایی بازویی (ABI): جریان سرخرگی خون در پاها را می‌توان با شاخص مچ پایی بازویی بررسی کرد که در آن، میزان جریان خون در هنگام استراحت و پس از ورزش کردن اندازه‌گیری می شود. در این آزمایش، فشار خون در پاها با فشار خون بازوها مقایسه می‌شود.
• آرتریوگرام: در صورتی که اطلاعات بیشتری در مورد شریان ها مورد نیاز باشد می توان از آرتریوگرام استفاده کرد و به طور مستقیم به جریان سرخرگی پاها نگاه کرد. در این آزمایش، یک ماده‌ی حاجب به داخل شریان تزریق شده و با استفاده از اشعه‌ی ایکس، جریان آن در خون مشاهده می شود.
• سی تی اسکن: در بسیاری از موقعیت ها می‌توان از سی تی اسکن استفاده کرد. از این روش عکس برداری می توان برای بررسی آناتومی استخوان‌ها و مفاصل نیز استفاده کرد و به دنبال شکستگی ها و ترک‌خوردگی ها گشت.
• اسکن MRI: این نوع از عکس برداری را می‌توان برای بررسی علت سیاتیک و برای بررسی استخوان‌ها، مفاصل و بافت های نرم مثل عضلات، تاندون‌ها و رباط‌ها به کار برد.
• آزمایشات هدایت عصبی: می توان از آزمایشات هدایت عصبی برای بررسی عملکرد اعصاب و اندازه‌گیری توانایی برخی از اعصاب برای هدایت پیام‌های الکتریکی استفاده کرد. این آزمایشات برای مشخص کردن موقعیت ایجاد درد (مغز، نخاع و یا اعصاب محیطی) به کار می‌روند.
• آسپیراسیون مفصلی: در صورتی که احتمال عفونت و یا التهاب درون مفصل وجود داشته باشد، یک سوزن را به داخل مفصل وارد کرده و مایع مفصلی درون آن را به منظور آنالیز و بررسی خارج کرده و یا به‌ اصطلاح آسپیره می کنند.
• فشارهای کمپارتمان: در صورتی که خطر سندرم کمپارتمان وجود داشته باشد، می‌توان فشارهای کمپارتمان را از روی عضلات مختلف پا اندازه‌گیری کرد.

بهترین راه برای درمان سریع و قطعی پادرد شدید چیست؟

درمان پادرد به تشخیص انجام شده بستگی خواهد داشت. زمانی که علت بروز درد مشخص شد، درمان بر روی کنترل درد و کنترل مشکل اصلی و همچنین پیشگیری از مشکلات بعدی متمرکز خواهد شد.

درمان اولیه

درمان اولیه
آسیب‌های خفیف پا مثل پیچ‌خوردگی و کشیدگی را می‌توان با کمک موارد زیر درمان کرد:
• استراحت: استراحت کردن از آسیب های بیشتر جلوگیری کرده و با کاهش تورم منجر به کاهش مدت زمان موردنیاز برای بهبودی می‌شود
• یخ: از یخ می‌توان برای کاهش تورم، التهاب و درد استفاده کرد. یخ را باید درون یک پارچه پیچید و آن را به مدت 20 دقیقه بر روی منطقه‌ی آسیب دیده قرار داد. از تماس مستقیم یخ با پوست خود جلوگیری کنید.
• فشار: از باندهای لاستیکی استفاده کنید و آن‌ها را با فشار به اندازه و مناسب دور پای خود بپیچید. این کار به کاهش تورم و درد کمک می‌کند.
• بالا بردن: پای خود را بالاتر از سطح قلب نگه دارید تا نیروی جاذبه به تخلیه‌ی خون از آن کمک کند. این کار درد و تورم را کاهش می‌دهد.
• داروهایی مثل استامینوفن و یا داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) می‌توانند مقداری از درد را کاهش دهند ولی اگر درد بیش از 72 ساعت باقی ماند باید به دنبال روش‌های درمانی قوی‌تری باشید.

فیزیوتراپی

فیزیوتراپی
فیزیوتراپی در درمان پادرد تأثیر به سزایی خواهد داشت. فیزیوتراپی درد را از بین برده و با آموزش تکنیک‌های صحیح حالتی بدن و تمرینات مخصوص برای اصلاح ناهماهنگی‌های عضلانی در ستون فقرات، از بروز درد در آینده نیز جلوگیری می‌کند.
روش‌های درمانی رایج برای پادرد عبارت‌اند از:
• تحرک بخشی مفاصل
• تمرینات کششی
• اصلاح موقعیت و حالت بدن
ماساژ درمانی شامل تکنیک تریگر پوینت
• گرما درمانی
• تمرینات تقویتی عضلات مرکزی
تحریک الکتریکی (شامل TENS)
اولتراسوند
• منیپولاسیون دستی
برنامه‌ی درمانی شما با توجه به نیازها و سبک زندگی طراحی می شود تا بیشترین کارایی را داشته و در طولانی مدت بیشترین بهبودی را تجربه کنید. در این صورت شما می‌توانید با درد و ناراحتی کمتری به فعالیت‌های مورد علاقه‌ی خود بپردازید.

بیوفیدبک تراپی

بیوفیدبک تراپی
افرادی که از پادرد مزمن رنج می‌برند می‌توانند از روش بیوفیدبک به عنوان یک روش درمانی مناسب استفاده کنند. در روش بیوفیدبک تراپی برای درد به افراد آموزش داده می‌شود تا فرایندهای فیزیولوژیک بدن خود مثل فعالیت های عضلانی و دمای پوست را کنترل کنند. ابزارهای استفاده شده توسط متخصص بیوفیدبک موارد زیر را در بیمار اندازه‌گیری می‌کنند:
• ضربان قلب
• نرخ تنفس
• تونوس عضلانی
• فعالیت موج‌های مغزی
این کار به متخصص اجازه می‌دهد تا فرایندهای داخلی بدن بیمار را به‌طور مستقیم بر روی نمایشگر کامپیوتر مشاهده کند. این اطلاعات برای خود بیماری نیز نمایش داده شده و به او آموزش داده می‌شود تا با استفاده از محرک‌های دیداری، رفتارهای داخلی بدن خود را تغییر دهد.
رایج‌ترین روش های مورد استفاده برای بیوفیدبک عبارت‌اند از تنفس عمیق برای کاهش ضربان قلب، مراقبه (مدیتیشن) و آرام بخشی پیشرونده ی عضلات که در طی آن گروه های عضلانی را به ترتیب منقبض کرده و سپس شل می‌کنیم. روش بیوفیدبک شامل تصورات هدف دار نیز هست که برای مثال با تصور کردن خود در یک محیط آرام، از میزان استرس بدن می‌کاهیم.
فرایندهای گفته شده همگی تحت کنترل دستگاه عصبی خودمختار هستند. این دستگاه عصبی توسط ضمیر ناخودآگاه کنترل می‌شود. بیوفیدبک به بیمار اجازه می‌دهد تا بر روی این سیستم کنترل داشته باشد که با این کار وضعیت سلامتی وی بهبود یافته و می‌تواند درد را کنترل کند.

طب سوزنی

طب سوزنی
طب سوزنی یکی از روش های مؤثر و کم‌خطر برای درمان پا درد حاد است.
تئوری های طب سنتی چینی باور دارند که انرژی بدن در طول کانال های خاصی به نام مریدین در جریان است. این مریدین ها به ارگان های داخلی بدن که تصور می‌شود جریان انرژی درون آن‌ها را کنترل می‌کنند پاسخ می‌دهند. چندین مریدین در طول پا وجود دارند از جمله کانال‌های شکم، طحال، کیسه‌ی صفرا، کلیه و کبد. تحریک کردن بسیاری از این نقاط می‌تواند بر روی سلامت پا تأثیر گذار باشد. درد، ضعف و بی حسی ممکن است با وارد کردن سوزن و یا فشار دادن نقاط خاصی بر روی پا تحت تأثیر قرار بگیرند. قبل از انجام طب سوزنی با پزشک خود مشورت کنید مخصوصاً در صورتی که به عارضه‌هایی مبتلا هستید که دستگاه گردش خون و دستگاه عصبی را درگیر می‌کنند.

ورزش برای پادرد

ورزش های طراحی شده برای درد در بخش تحتانی پا ممکن است مقداری دردناک به نظر برسند ولی در واقع در صورتی که شما پای خود را ورزش ندهید ممکن است عارضه‌ی شما تشدید شود. معمولاً تمرینات تقویتی و کششی برای پادرد بهترین ابزار برای مقابله با این عارضه هستند.
به هنگام انجام ورزش‌های مخصوص پادرد، از سطح بالای ایمنی با استفاده از لباس‌های مخصوص مطمئن شوید.
برخی از تمرینات تقویتی و کششی رایج برای پادرد عبارت‌اند از:

اسکوات با یک پا

اسکوات با یک پا
در ابتدا بر روی یک پای خود به صورت مستقیم بایستید. باسن خود را به سمت عقب برده و زانوی خود را خم کنید تا در حالت اسکوات با یک پا قرار بگیرید. به آرامی به موقعیت اولیه بازگردید. زانوی خود را هم راستا با کف پای خود نگه دارید.

تمرین صدف برای عضلات خارجی باسن

تمرین صدف برای عضلات خارجی باسن
به پهلو خوابیده و یک طناب کشی را دور ران‌های خود در بالای زانوها بیندازید. پای شما باید مقداری خم بوده و سر شما روی سطح مناسبی قرار گرفته باشد. کف پاها را به یکدیگر چسبانده و زانوها را از یکدیگر دور کنید تا مفصل ران به طرف خارج بچرخد.

پل زدن و فشار دادن توپ با زانو برای عضلات کشاله‌ی ران

پل زدن و فشار دادن توپ با زانو برای عضلات کشاله‌ی ران
به پشت خوابیده و زانوهای خود را خم کنید و یک توپ یا بالش را در بین آن‌ها قرار دهید. عضلات سرینی و شکمی خود را منقبض کنید تا باسن شما از زمین فاصله بگیرد. در همین حین، توپ بین پاهای خود را فشار دهید. این موقعیت را به مدت چند ثانیه حفظ کرده و با پایین آمدن بدن فشار را کاهش دهید.

پل زدن با یک پا برای عضلات همسترینگ و سرینی

منقبض کردن همسترینگ

به پشت خوابیده و زانوهای خود را با زاویه‌ی 90 درجه خم کنید و برای افزایش فشار یک وزنه بر روی لگن خود قرار دهید. یک پای خود را از زمین جدا کرده و با منقبض کردن عضلات سرینی بدن خود را به طرف بالا ببرید. در حین انجام این تمرین در کمر خود قوس نیندازید.

منقبض کردن همسترینگ

منقبض کردن همسترینگ
یک نوار کشی را به یک جسم خارجی متصل کرده و سر آن را به مچ پای آسیب دیده‌ی خود ببندید. بر روی شکم خوابیده و زانوهای خود را صاف نگه دارید. بدون بلند کردن لگن از روی زمین زانوهای خود را تا حد امکان خم کنید. دوباره به حالت اولیه بازگشته و این تمرین را تکرار کنید.

سؤالات متداول


سؤالات رایج درباره‌ی درد و ضعف پا عبارت‌اند از:

آیا پس از درمان پادرد نیازی به مراجعه‌ی منظم به پزشک خواهد بود؟

بسته به علت وقوع پادرد ممکن است نیازی به مراقبت‌های پس از درمان نبوده و یا این نیاز بسیار کم باشد که برای آسیب‌های فیزیکی صادق خواهد بود. در برخی از موارد مثل عارضه‌های مزمن از قبیل دیابت و بیماری‌های عروقی ممکن است لازم باشد تا فرد در کل طول زندگی خود از سلامت پا مراقبت کند.

آیا می‌توان از پادرد جلوگیری کرد؟

گفته می شود که پیشگیری از تمامی آسیب ها امری ممکن است ولی در دنیای واقعی حادثه‌هایی رخ می دهند که منجر به آسیب خواهند شد. برخی از حالات حاد احتمالا قابل پیشگیری خواهند بود:

• در زمان سفرهای طولانی مدت با خودرو، قطار یا هواپیما، هر چند ساعت یک بار از جای خود بلند شده و چند قدم راه بروید تا خطر ترومبوز عمقی وریدی کاهش یابد.
• برای افرادی که خطر زمین خوردن آن‌ها بالاست، استفاده از عصا یا واکر توصیه می‌شود. همچنین استفاده از کفش های مناسب نیز مفید خواهد بود. زمین خوردن زمانی اتفاق می افتد که سطحی که فرد روی آن راه می رود تغییر کند برای مثال رفتن از روی فرش به زمین سرامیکی و یا سرخوردن بر روی یک قالیچه‌ی تزئینی ممکن است منجر به زمین خوردن افراد شود. روش‌هایی برای کاهش این‌گونه خطرات در خانه وجود دارند که می‌توان از آن‌ها استفاده کرد.
• حفظ وزن ایده آل می تواند فشار وارده بر روی استخوان ها و مفاصل را در طول زندگی فرد کاهش داده و خطر احتمالی ابتلا به آرتروز و دیگر بیماری‌های مرتبط با اضافه وزن را در او کاهش دهد.
• یک برنامه‌ی ورزشی منظم و رژیم غذایی متناسب دارای کلسیم و ویتامین D کافی می‌توانند به تشکیل استخوان های محکم و مفاصل انعطاف پذیر کمک کنند.
• برای افرادی که به بیماری‌های بلند مدت مبتلا می‌شوند، کنترل مناسب بیماری یک تعهد عمری بوده و خطر بروز عوارض بیماری را کاهش می‌دهد. این امر به‌خصوص برای دیابت، فشار خون و کلسترول بالا صادق خواهد بود. سیگار کشیدن نیز یک عامل خطر اساسی برای بیماری‌های عروقی است و باید از آن اجتناب کرد.

پیش تشخیصی پادرد چیست؟

امروزه به صورت روزانه پیشرفت هایی در زمینه‌ی مدیریت دردهای مزمن ایجاد می‌شوند و افراد مبتلا به پادرد مزمن می توانند از نتیجه‌ی این تحقیقات بهره بگیرند. برای افرادی که به دلیل بیماری های مزمن دچار درد شده‌اند راهکارهای احتمالی برای رهایی از درد وجود خواهد داشت. مهم است که با پزشک خود صحبت کنید و او را در جریان موقعیت خود قرار دهید تا پزشک بتواند به شکل بهتری به نیازهای شما رسیدگی کند.

 


به این پست امتیاز دهید.
Rate this post